Teknoloji

Süperakışkan Helyum Tabanlı Yeni Qubit, Hata Oranını Yüz Kat Azaltabilir

Surrey Üniversitesi araştırmacıları, süperakışkan helyum‑3 kullanarak tasarladıkları SHOQ (Superfluid Helium Oscillator Quantum) cihazının, mevcut süperiletken kuantum bitlerine göre hata oranını yaklaşık 100 kat düşürebileceğini öne sürüyor.

1 Ekim 20263 dk okuma53 okunma
Süperakışkan Helyum Tabanlı Yeni Qubit, Hata Oranını Yüz Kat Azaltabilir

Ku­antum bilgisayarların en büyük engellerinden biri, sistem büyüdükçe artan hata oranlarıdır. Surrey Üniversitesi'nden bir grup bilim insanı, bu soruna radikal bir çözüm öneriyor: süperakışkan helyum‑3 ile çalışan bir kuantum biti. "Superfluid Helium Oscillator Quantum" (SHOQ) adı verilen bu cihaz, elektrik yükü taşımayan bir ortamda çalıştığı için elektromanyetik gürültüye karşı doğal bir koruma sağlıyor. Araştırmacıların hesaplamalarına göre, SHOQ'un hata oranı mevcut süperiletken kuantum bitlerinden yaklaşık yüzde birine, yani yüzde 100 daha düşük bir seviyeye inebiliyor.

Günümüz kuantum bilgisayarları, bilgi işleme birimi olarak süperiletken devreleri tercih ediyor. Bu devreler, çok düşük sıcaklıklarda çalışsalar da, dış elektromanyetik dalgalanmalar ve kaçak elektrik yükleri gibi faktörlerden son derece hassas. Bu hassasiyet, bir balonun saçlarını çekmesi gibi, çok küçük bir statik elektrik dalgasının bile kuantum durumunu bozabilmesine yol açıyor. Qubit sayısı arttıkça bu bozulmaların kontrolü zorlaşıyor ve ölçeklenebilirlik sorunu ortaya çıkıyor.

Reklam

SHOQ tasarımı, süperakışkan helyum‑3'ün benzersiz özelliklerinden yararlanıyor. Süperakışkan bir sıvı olarak, viskozite göstermeden akabiliyor ve aynı zamanda elektrik yükü taşımıyor. Bu iki özellik, kuantum bilgisayarların en çok mücadele ettiği elektromanyetik gürültü ve kaçak yük problemlerine karşı doğal bir kalkan oluşturuyor. Araştırma ekibi, bu konsepti mikroakışkan bir cihaz içinde birleştirerek, teorik olarak çalışabilir bir qubit elde etmeyi başardı. Çalışma, "npj Quantum Information" dergisinde yayımlandı ve bu alanda ilk kez süperakışkan temelli bir qubit tasarımının rapor edildiğini belirtiyor.

Projenin lideri ve çalışmanın birincil yazarı Dr. Priya Sharma, "Matematiksel modellemeler, bu tasarımın çalışması gerektiğini gösteriyor. Süperakışkan helyum ve kuantum teknolojileri konusundaki mevcut bilgilerimizi birleştirerek, bir qubit için gerekli parametreleri ve spesifikasyonları belirledik. Şimdi bir prototip üretip tahminlerimizi deneysel olarak test etme aşamasındayız" şeklinde konuştu. Dr. Eran Ginossar ise, "Farklı kuantum teknolojilerini bir arada kullanmak, her birinin güçlü yönlerinden faydalanmamıza olanak tanır. Süperakışkan helyum, tamamen farklı bir donanım platformu sunuyor. Eğer deneysel olarak beklenen performans sağlanırsa, bu teknoloji mevcut süperiletken sistemlerle birlikte daha büyük bir kuantum mimarisinin parçası olabilir" dedi.

SHOQ'un potansiyel uygulamaları sadece hata oranını düşürmekle sınırlı değil. Araştırmacılar, bu cihazın bir kuantum bellek (quantum memory) olarak da kullanılabileceğini öne sürüyor. Böyle bir senaryoda, süperakışkan temelli qubitler bilgi depolama görevini üstlenirken, mevcut süperiletken kuantum işlemcileri hesaplamaları yürütür. Bu iki teknoloji arasındaki entegrasyon, kuantum bilgisayarların hem hesaplama hem de depolama kapasitesini artırabilir.

Prototipin inşa süreci, ultra düşük sıcaklıklarda çalışmayı gerektirdiği için zorlu bir aşama. Ancak Surrey Üniversitesi, daha önce süperakışkan helyum‑3 ile ilgili deneylerde gerekli koşulları başarıyla sağlamıştı. Çalışma, Northwestern Üniversitesi'nden Prof. Jens Koch ile ortak yürütülüyor; Koch, günümüzde yaygın olarak kullanılan transmon qubit tasarımının geliştirilmesinde yer almış bir isim. Bu uluslararası iş birliği, SHOQ'un hem teorik hem de deneysel temellerinin sağlamlaştırılmasını hedefliyor.

Gelecek adım, Dr. Priya Sharma'ya IAA Commercialisation Fellowship desteğiyle bir prototip üretmek ve tahmin edilen %100'lük hata oranı iyileşmesini laboratuvar ortamında doğrulamaktır. Başarılı olursa, süperakışkan helyum‑3 tabanlı qubitler, mevcut kuantum bilgisayar mimarilerine yeni bir katman ekleyerek, ölçeklenebilir ve daha güvenilir kuantum sistemlerinin geliştirilmesinde kilit bir rol oynayabilir.

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Teknoloji Masası

Bu içerik, Yudum Teknoloji Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,2855,6066,65İstanbul12°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiTürkiye coğrafya testi: memleketi ne kadar tanıyorsun?En uzun nehir, en yüksek dağ, peribacaları... 10 soruda bu toprakları ne kadar tanıdığını ölçüyoruz.
Günün burcuAkrepBugün Akrep burcu olarak içsel gücünün farkına varacağın, sezgilerinin her zamankinden daha keskin…

Günün sorusu

Basketbolda bir takım sahada kaç oyuncuyla oynar?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →