Canlı
herhangi bir canlı birey veya fiziksel yaşam sistemi
Canlı ya da organizma, biyoloji ve ekolojinin temel kavramlarından biridir; yaşam fonksiyonlarını sürdürebilen, çevresine uyum sağlayarak varlığını devam ettiren, basit moleküllerden karmaşık organ sistemlerine kadar çeşitlilik gösteren varlıklardır. Bu varlıklar, çevreye uyum, üreme ve kalıtım gibi ortak özellikleri paylaşır ve yaşamın temel yapı taşları olarak kabul edilir.
“Canlı” kelimesi, Farsçadan Türkçeye geçmiş olan “can” sözcüğünden türemiştir; “can” kelimesi yaşam anlamına gelir ve bu bağlamda “canlı”, yaşamı olan, yaşayan anlamını taşır. “Organizma” ise Yunanca ὄργανον (organon) kelimesinden gelmekte olup, araç ya da düzenek anlamına gelir; biyolojik bağlamda ise yaşam birimlerini tanımlamak için kullanılır.
Doğadaki çeşitlilik göz önüne alındığında, tüm canlıları tek tek incelemek mümkün olmadığından, bilim insanları onları ortak özelliklerine göre sınıflandırır. Bu sınıflandırma çalışması taksonomi ya da biyosistematik olarak adlandırılır ve bu alanda uzmanlaşmış bilim dalına sistematik denir. Canlılar genellikle altı ana âlemde toplanır: Monera, Arkeler, Protista, Fungi, Bitkiler ve Hayvanlar.
Ortak özellikler bakımından, tüm canlılar hücresel yapı, metabolizma, iç denge (homeostazi), beslenme, solunum, boşaltım, dolaşım, büyüme ve gelişme, çoğalma (üreme, replikasyon), çevresel uyarılara tepki, adaptasyon ve ölüm gibi temel fonksiyonları gösterir. Bu özelliklerin bir kısmı ya da tamamı her organizmada gözlemlenebilir.