Celile Toyon
Türk kadın oyuncu
Celile Toyon 3 Ekim 1944 tarihinde İstanbul’da doğdu. Sanat eğitimini Harbiye Özel Sanat Okulu’nda tamamladıktan sonra İstanbul Konservatuvarı Tiyatro bölümünden mezun oldu ve 1962 yılında amatör olarak sahneye adım attı. Kariyeri boyunca Ankara Sanat Tiyatrosu, Gülriz Sururi‑Engin Cezzar Tiyatrosu, Arena Tiyatrosu, Dormen Tiyatrosu ve Dostlar Tiyatrosu gibi önemli mekânlarda rol aldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrasında İstanbul Şehir Tiyatrosu’ndan 1402 sayılı kararla uzaklaştırıldı, ancak Danıştay kararıyla tekrar sahnelere döndü ve hâlen bu kurumun kadrosunda yer alıyor. Ayrıca 68’liler Birliği Vakfı‑Deniz Gezmiş Enstitüsü’nün Aydın Sayman’ın yönettiği “68 Kuşağı Belgeseli” adlı yapımda seslendirme yaptı.
Kişisel hayatında, aynı şehir tiyatrosunda çalışan oyuncu Ersan Uysal ile evliydi. Oyunculuk kariyerinde çok sayıda oyun sahneledi; “Aile Şerefi”, “Alis Harikalar Diyarında”, “Miras”, “Nikah Kağıdı” ve “Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç” gibi eserlerde karakter canlandırdı. Ankara Sanat Tiyatrosu’nda 1965‑1972 yılları arasında “Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç”, “72. Koğuş”, “Küçük Burjuvalar” gibi oyunların yanı sıra, İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda “Oyunlarla Yaşayanlar”, “Hepsi Oğlumdu”, “III. Richard”, “Hadi Öldürsene Canikom” ve “İyi Geceler Anne” gibi yapımlarda da sahne aldı.
Sinema dünyasında da aktif olan Toyon, 1977 yapımı “İbo ile Güllüşah”, 1979 “Adak”, 1982 “Kaçak” ve “Mine”, 1984 “Tutku”, 2011 “Çınar Ağacı”, 2019 “7. Koğuştaki Mucize” ve 2024 “Atatürk 1881‑1919” gibi filmlerde yer aldı. Televizyon dizilerinde ise 1983 “Üç İstanbul”da Macide, 2015 “Kalbim Ege’de Kaldı”da Iraz Ana, 2016 “Vatanım Sensin”de Hasibe Ana, 2023 “Terzi”de Sülün ve 2024 “Annem Ankara”da karakter canlandırdı.
Oyunculuğu birçok kez takdir edildi; 2005 yılında 10. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri’nde Müzikal ya da Komedi Dalında Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu seçildi ve aynı yıl 9. Afife Tiyatro Ödülleri’nde de aynı kategoride ödül aldı. Bu başarıları, “Hadi Öldürsene Canikom” oyunundaki performansıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları çatısı altında elde etti.