İzmir

İzmir, Ege Bölgesi’nde konumlanan ve aynı adı taşıyan ilin merkezidir. Yaklaşık 3,5 milyonluk nüfusuyla Türkiye’nin en kalabalık üçüncü şehri konumundadır. Şehrin kıyısında, dar ve uzun bir yapıya sahip İzmir Körfezi bulunur; burada Türkiye’nin en büyük yedinci limanı olarak bilinen İzmir Limanı hizmet vermektedir. Batı tarafında ise denizi, plajları ve termal kaynaklarıyla tanınan Urla Yarımadası uzanır. 1936 yılından beri her yıl düzenlenen İzmir Enternasyonal Fuarı da şehrin kültürel takviminde önemli bir yer tutar.

İzmir adının kökeni kesin olarak belirlenemese de, en çok kabul gören görüş, antik çağda bu bölgeyi kullanan Erektidlerin Amazonlarla savaşarak galip gelmesi ve liderleri These’nin Amazon kadını Smyrna ile evlenerek şehre bu ismi vermesidir. İyonyalıların lehçesinde kente “Smyrne”, Atina lehçesinde ise “Smyrna” denirdi; modern Yunanlarda ise “Smirni” şeklinde telaffuz edilir. Bu isim, Yunanca kökenli olmamakla birlikte, Anadolu’ya özgü bir köken taşır; Kayseri Kültepe’de M.Ö. 2000’lere ait tabletlerde “Tismurna” adı geçer ve bu adın zaman içinde “Smurna” ve “Smurnu” biçimlerine evrildiği düşünülür.

Antik dönemde, M.Ö. 1050 civarında Dorların Anadolu’ya göçüyle birlikte, Aioller ve İyonlar bölgeye yerleşmişti. İzmir’in sınırları içinde, Bergama’da bulunan ve Misya’nın önemli merkezlerinden biri olan Pergamon, ayrıca Kyme ve Pitane gibi antik kentler yer alır. Aynı zamanda, İyon şehir devletlerinden yedi tanesi – Phokaia, Klazomenai, Erythrae, Teos, Kolophon, Lebedos ve Efes – günümüzde İzmir il sınırları içinde bulunur.

Eski Smyrna, Körfez’in kuzeydoğusunda, yaklaşık yüz dönümlük küçük bir yarımada üzerinde kurulmuştu. Zaman içinde Meles Çayı ve Yamanlar Dağı’nın selleri sayesinde bu yarımada toprak bir ova haline geldi. İzmir’in ilk yerleşim izleri, Bayraklı/Tepekule Höyüğü çevresinde ortaya çıkmış; arkeolojik çalışmalar M.Ö. 3000’lere kadar uzanan bir geçmişi işaret ediyor. Erken Tunç Çağı’nda ise sakinler, deniz seviyesinden birkaç metre yüksekteki kayalar üzerine evlerini inşa etmişlerdir.