İbn Battûta (1304, Tanca – 1368/69, Fas), Orta Çağ'ın en uzun yolculuklarından birini gerçekleştiren Mağribli seyyah ve kadıdır. Tam adı Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Abdillâh el-Levâtî et-Tancî'dir. Yaklaşık otuz yıl süren gezilerini anlattığı eser, İslam dünyası ve çevresi hakkında temel bir tarih ve coğrafya kaynağı kabul edilir.
Fas'ın Tanca şehrinde doğdu ve dini ilimler alanında yetişti. 14 Haziran 1325'te hacca gitmek amacıyla memleketinden ayrıldı; ancak bu yolculuk onu üç kıtaya yayılan bir seyahate götürdü.
Yolculukları
Kuzey Afrika üzerinden Mısır'a, oradan Suriye'ye ve Mekke'ye ulaştı. Sonraki yıllarda Irak ve İran'ı dolaştı, Anadolu'daki beylikleri ziyaret etti, Altın Orda topraklarına geçti ve İstanbul'u gördü. Orta Asya üzerinden Hindistan'a vardı; Delhi Sultanlığı'nda yıllarca kadılık yaptı. Ardından Maldivler'de de kadı olarak görev aldı ve yolculuğunu Çin'e kadar uzattı.
Güneydoğu Asya ve Orta Doğu üzerinden geri döndükten sonra Endülüs'e geçti, son olarak Sahra'yı aşarak Mali topraklarına gitti ve 1353-54 yıllarında Fas'a kesin olarak döndü.
Seyahatnamesi
Fas'a yerleştikten sonra gördüklerini katip İbn Cüzey el-Kelbî'ye yazdırdı. Eser 1356'da tamamlandı ve Tuhfetü'n-nüzzâr fî garâibi'l-emsâr ve acâibi'l-esfâr adını aldı; yaygın olarak Rıhle ya da İbn Battûta Seyahatnamesi diye bilinir. Kitapta uğradığı ülkelerin yönetimleri, gelenekleri, inançları ve günlük yaşamı ayrıntılı biçimde aktarılır. Anadolu beylikleri dönemine dair verdiği bilgiler, Türk tarihi açısından da önemli bir kaynaktır.
İbn Battûta ömrünün son yıllarını Fas'ta kadılık yaparak geçirdi.
