İbn Ebî Useybia
Arap gök hekimi ve yazar (1194 – 1269)
İbn Ebî Useybia, 1203‑1270 yılları arasında Şam’da doğmuş bir Arap hekim ve tarihçidir. Hazrec ailesine mensup olan Useybia, tıp eğitimini Şam ve Kahire’de almış, 1236 yılında Kahire’de yeni kurulmuş bir hastanede göreve başlamış ve daha sonra Sarkar’da emir Azeddin’in hekimliğini yapmıştır. Tıpla ilgili çalışmalarının yanı sıra, döneminin önde gelen 380 hekim ve bilim insanının yaşam öykülerini derleyen bir eser de bırakmıştır.
En bilinen eseri Tabakât‑ül‑Etibbâ (Doktor Kuşaklarının Bilgileri) adlı eserdir. On beş bölümden oluşan bu çalışma, 380 doktor ve bilim insanının biyografilerini toplar ve tıp tarihinin kökenlerine ışık tutmayı amaçlar. Useybia, sadece Müslüman bilim adamlarını değil, Yunan, Arap, Pers ve Hint kökenli isimleri de kapsar; İbn‑i Sina, Farabi, İbn‑i Rüşd, Galen ve Hipokrat gibi önde gelen figürler hakkında da bilgi verir. Böylece 13. yüzyılda Doğu dünyasında tıbbın nasıl bir işlev ve organizasyon içinde geliştiğini genel hatlarıyla gösterir.
Useybia’nın bu başlıca eserinin dışında, bazı bölümleri kaybolmuş olmakla birlikte, tıp konusuna odaklanan birkaç başka eser de bulunmaktadır. Bunlar arasında “Kitâb‑ü Hikâyât‑il‑Etibbâ fî İlâcât‑il‑Edvâ”, “Kitâb‑ül‑İsâbât‑ül‑Müneccim” ve “Kitâb‑üt‑Tecârib vel‑Fevâid” (bu son eserini tamamlayamamıştır) yer alır.