Stefan Arczyński

Stefan Arczyński, Polonyalı bir fotoğraf sanatçısıdır. 1916'da Almanya'nın Essen kentinde doğdu, 2022'de Wrocław'da 106 yaşında öldü. Polonya'da siyah-beyaz fotoğrafın ustalarından sayılır; savaştan sonra yeniden kurulan Wrocław'ı yetmiş yılı aşkın bir süre fotoğraflamasıyla tanınır.

Gençlik ve savaş yılları

31 Temmuz 1916'da, Büyük Polonya bölgesinden Ren havzasına göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Fotoğrafçılık eğitimine 1934'te başladı; gençliğinde en çok spor fotoğrafçılığıyla ilgilendi ve 1936 Berlin Olimpiyatları'nda çekim yaptı. Alman vatandaşı olduğu için İkinci Dünya Savaşı sırasında Luftwaffe'ye alındı ve Fransa'da hava fotoğraflarının işlenmesi üzerine çalıştı. Daha sonra Doğu Cephesi'ne gönderildi, savaşın sonunda Letonya'da Sovyetlere esir düştü.

Polonya'da fotoğrafçılık

1946'da Polonya vatandaşlığına geçti. 1948'de Kamienna Góra'da ilk stüdyosunu açtı, 1950'de Wrocław'a yerleşti. Burada şehrin yıkıntılar arasından yeniden ayağa kalkışını, Aşağı Silezya'nın gündelik hayatını ve bölgenin gelişen kültür ortamını belgeledi. Bu fotoğraflar zamanla kentin görsel hafızasının önemli bir parçası oldu.

1950'lerde Wrocław Operası'nda çalışan pandomim sanatçısı Henryk Tomaszewski'nin, vitrindeki fotoğraflarını görüp stüdyosuna gelmesiyle başlayan iş birliği uzun yıllar sürdü. Arczyński, Tomaszewski'nin kurduğu Wrocław Pandomim Tiyatrosu'nun sahne çalışmalarını yaklaşık bin kare ile kayda geçirdi; bu negatifler sonradan Wrocław Şehir Müzesi'nin koleksiyonuna girdi.

Çin, Hindistan, Afrika ve Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptığı gezilerden yüz binlerce kareyle döndü. Çalışmaları Polonya'da, Avrupa'da ve ABD'de sergilendi, onlarca albümde yayımlandı. 1977'de Altın Liyakat Haçı'nı, 2011'de Gloria Artis Kültür Liyakat Altın Madalyası'nı aldı; Wrocław'ın fahri hemşehrisi oldu ve 2021'de kentin onur nişanıyla ödüllendirildi.

Arczyński 28 Ağustos 2022'de Wrocław'da öldü. Ardında bıraktığı arşiv, savaş sonrası Wrocław'ın en kapsamlı fotoğraf belgelerinden biri olarak kabul edilir.