Türk pop müziği

Türk pop müziği, modern pop kalıplarına dayalı ya da bu kalıpların üzerine alaturka ve halk ezgileri eklenerek şekillenen bir türdür. Batı Avrupa melodileriyle beslenirken, Klasik Türk müziği ve halk müziğinden de yoğun etkiler alır; ancak temelinde evrensel pop müziğin çizgilerini korur.

Pop müziğin temelleri, Osmanlı İmparatorluğu’nda II. Mahmut dönemi ıslahat hareketleri sırasında atıldı. Dede Efendi, Hacı Arif Bey gibi besteciler, klasik eserlerin ağırlığından daha hafif şarkı formunda eserler vermeye başladı. 1870’lerden sonra ortaya çıkan kantolar, başlangıçta Fransız opera ve İtalyan müziğinden esinlenmiş, zamanla yerel motiflerle bütünleşerek ülkenin ilk popüler müzik türü haline geldi. 1900’lerin başında tango, dönemin en popüler melodisi olarak özgünleşti ve Türk müziğinin şekillenmesinde etkili oldu.

Cumhuriyet dönemiyle birlikte, Osmanlı müziğini tamamen reddeden ve Batı müziğini esas alan bir anlayış benimsendi. Resmi müzik politikası halkı Batı müziğine yönlendirmeye çalışırken, radyo dinleyicilerinin Arap radyolarına ilgi göstermesi Doğu etkisini de müzik zevkine kattı. 1950’lerde caz, rock‑n‑roll, cha‑cha ve mambo gibi yeni akımlar ilgi görmeye başladı; birçok müzisyen kendi orkestralarını kurarak gece kulüplerinde bu tarzları çalmaya girdi.

1960’larda ise yabancı şarkıların Türkçe sözlerle yeniden düzenlenmesi (aranjman) popüler oldu. Bu aranjmanlar TRT tarafından “Türk Hafif Müziği” olarak adlandırıldı. Fecri Ebcioğlu’nun “Bak Bir Varmış Bir Yokmuş” ve “Her Yerde Kar Var” gibi şarkıları, bu akımın en bilinen örnekleri arasındadır. Aynı dönemde Sezen Cumhur Önal aranjmanlarıyla, Erol Büyükburç “Little Lucy” ile büyük çıkış yaptı; Barış Manço da Galatasaray Lisesi’nde “Harmoniler” adlı grubu ile ilk batı müziği 45’lik kaydını çıkardı.

1964’te Tülay German, “Burçak Tarlası” albümüyle Anadolu‑pop akımının öncülerinden oldu. Bu akım, yerli melodilerin batı enstrümanlarıyla yorumlanmasını kapsıyordu. Cem Karaca ve Erkin Koray’ın besteleri de bu sürece katkı sağladı; “Anadolu Pop” terimini ise 1970’de Moğollar grubu kullandı. 1965’ten itibaren Hürriyet’in Altın Mikrofon yarışması ve Milliyet’in Liselerarası Müzik Yarışması, yeni nesil pop şarkıcılarını sahneye çıkardı. 1960’ların sonunda Ajda Pekkan, “İki Yabancı” albümüyle dönemin en tanınan pop yıldızlarından biri haline geldi.