NASA, Artemis III ve IV Görevleri İçin Yeni Ay İniş Mimarisi Açıklandı
NASA, 2027'de Artemis III test uçuşu ve 2028'de Artemis IV Ay inişi kapsamında, Orion ile SpaceX Starship ve Blue Origin Blue Moon arasında yeni kenetlenme senaryoları ve tek bir roketle üç ayrı fırlatma planı ortaya koydu.
NASA, 2028 yılında astronotları yeniden Ay yüzeyine indirme hedefiyle Artemis programını yeniden şekillendiriyor. Son basın toplantısında açıklanan yeni mimari, hem SpaceX’in Starship hem de Blue Origin’in Blue Moon iniş araçlarıyla Orion kapsülünün daha düşük ve daha güvenli bir yörüngede buluşmasını öngörerek, mevcut takvimi korurken yakıt ihtiyacını ve operasyonel karmaşıklığı azaltmayı amaçlıyor.
Yeni planın en kritik aşaması, 2027 yazında gerçekleştirilecek Artemis III görevi. Bu görevde astronotlar Ay’a inmek yerine, Orion kapsülü ile iki özel şirketin geliştirdiği iniş araçları arasındaki kenetlenme süreçlerini test edecek. Orion, SLS roketiyle uzaya fırlatıldıktan sonra önce Dünya çevresinde eliptik bir yörüngeye yerleşecek, ardından 555 km irtifada dairesel bir yörüngeye geçecek. Bu manevra, derin uzay görevlerinde Orion’un karşılaşacağı sıcaklık ve ısı yönetimi sorunlarını hafifletmek için tasarlandı.
Orion’un ilk iki gününü sistem kontrolleriyle geçirdikten sonra, üçüncü gün yaklaşık 439 km irtifada Blue Origin’in Blue Moon iniş aracıyla kenetlenmesi planlanıyor. Bu aşamada mürettebat, iniş aracının yaşam destek ve çevresel kontrol sistemlerini inceleyecek, iki araç arasındaki basınç dengesini ve acil durum prosedürlerini test edecek. Kenetlenme sonrası yaklaşık altıncı uçuş gününde görev, SpaceX’in Starship’iyle ikinci bir buluşmaya geçecek; Starship, özel bir kenetlenme adaptörüyle Orion’a 381 km irtifada bağlanacak ve iki saat sürecek bir test süreci yürütülecek. Astronotlar bu aşamada Starship’in içine girmeyecek, ancak araçlar arasındaki dinamikler ve ortak operasyonlar değerlendirilecek.
Artemis IV görevi ise 2028'de Ay yüzeyine insan indirme hedefiyle planlanıyor. Bu görevde, Orion’un yeni yörünge stratejisi sayesinde Lunar Gateway istasyonu olmadan doğrudan Ay’a ulaşması mümkün olacak. Önceden planlanan yakın doğrusal halo yörüngesi (NRHO) yerine, Orion daha düşük bir yörüngede hareket edecek ve bu da itki gereksinimlerini azaltacak. Blue Origin, Blue Moon aracını birden fazla New Glenn fırlatmasıyla Ay’a taşıma seçeneğini değerlendirirken, SpaceX Starship’in yüksek irtifalı kenetlenme senaryosu da aynı hedefe hizmet edecek.
Görevde yer alacak astronotlar arasında NASA’dan Randy Bresnik, Andre Douglas ve Frank Rubio ile ESA’dan Luca Parmitano bulunuyor. Üç roket – SLS, SpaceX Starship ve Blue Origin New Glenn – Florida’nın Space Coast bölgesinden fırlatılacak. NASA yöneticisi Jared Isaacman, yeni planın kurumun kaynakları, yetkileri ve paydaş desteğiyle uygulanabilir olduğunu vurgulayarak, 2027‑2028 takvimini korumak ve riskleri minimize etmek için bu mimarinin kritik olduğunu belirtti.
