Ahmet Alpay İzbırak, 31 Mart 1945 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi ve hayatının büyük bir bölümünü sahne ve ekran sanatına adadı. İlk eğitimini Ankara Devlet Konservatuarı’nda aldı; burada edindiği temeller, 1965 yılında profesyonel oyunculuk kariyerine adım atmasını sağladı. İzbırak, 45 yıl boyunca sinema, televizyon ve tiyatro sahnelerinde yer alarak geniş bir izleyici kitlesine ulaşmayı başardı. 1984’te TRT’de yayınlanan çocuk programı Tomurcuk ve aynı kanalın sevilen dizisi Susam Sokağı’nda oynayarak adını daha da duyurdu. 1988‑1990 yılları arasında ise hafta içi her gün TRT 1’de yayımlanan öğleden sonra programının içinde yer alan Ah Ana dizisinde Osman karakterini canlandırdı.
İzbırak’ın sahne kariyeri, Ankara Devlet Tiyatrosu’nda oynadığı çok sayıda oyunla zenginleşti. 1968 yılında Fritz Hochwalder’in “Han” oyununda sahne alırken, 1969’da Beki L. Bahar’ın “Alabora”sı ve Abdülhak Hamit Tarhan ile Ahmet Muhip Dranas’ın “Finten” adlı eserleriyle de izleyicilerin karşısına çıktı. 1970’lerde Friedrich Schiller’in “Haydutlar”ı ve William Shakespeare’in “Yanlışlıklar Komedyası” gibi klasik eserlerde rol aldı; 1974’te Guilherme Figueiredo’nun “Tilki ile Üzüm” adlı Ezop masalını sahneye taşıdı. 1976’da Carlo Goldoni’nin “Yalancı” oyununda, 1977’de Henrik Ibsen’in “Hedda Gabler”inde ve 1978’de Maksim Gorki’nin “Güneşin Çocukları” adlı yapıtında performans sergiledi.
1979’da Friedrich Dürrenmatt’ın “V. Frank” ve John Arden’ın “Çavuş Musgrave’in Dansı” adlı oyunlarıyla tiyatro dünyasındaki yerini sağlamlaştıran İzbırak, 1981’de “Hep Vatan İçin” ve “Taş Bademleri” gibi eserlerde de boy gösterdi. 1983’te Dinçer Sümer’in “Karacaoğlan”ı ve William Shakespeare’in “Şen Kadınlar”ı, 1984’te Turan Oflazoğlu’nun “Kösem Sultan” ile “Otelci Kadın” oyunları, 1985’te yine Shakespeare’in “Hırçın Kız” adlı yapıtı ve 1986’da Peter Ustinov’un “Romanoff’la Juliet”i sahnelendi.
Son yıllarında 1987’de Turan Oflazoğlu’nun “Kılıç ve Ney” ve Euripides’in “Troyalı Kadınlar” adlı oyunlarıyla sanat yaşamını sürdürdü.
Alpay İzbırak, 17 Ağustos 2010 tarihinde beyin kanseri nedeniyle 65 yaşında İstanbul’da yaşamını yitirdi. Ardından Ümraniye Ihlamurkuyu Mezarlığı’na defnedilen sanatçı, hem sahnedeki hem de ekrandaki unutulmaz performanslarıyla Türk tiyatrosunun ve televizyonunun değerli bir mirası olarak hatırlanıyor.
31.03.1945 doğumlu Ahmet Alpay İzbırak Ankara Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nden 1967-68 döneminde Yüksek Devre mezunu oldu. 1969 sezonunda Devlet Tiyatroları ailesine katıldı.
Ahmet Alpay İzbırak 30.06.1978 – 16.10.1979 ve 21.12.1988 – 21.12.1990 tarihleri arasında Sanat ve Yönetim Kurulu Sanatçı Temsilciliği görevinde bulundu.
Sahneye koyduğu ‘Brighton Beach Anıları’ adlı oyunuyla 1990 yılında En İyi Yönetmen, 2002 yılında Sanat Kurumu’ndan En İyi Erkek Oyuncu ödüllerini aldı. 10 Kasım 2005 tarihinde Ankara Devlet Tiyatrosu Müdürlüğü’nden İstanbul Devlet Tiyatrosuna tayin olan sanatçı 31 Mart 2010 tarihinde yaş haddinden emekli oldu.
Sanatçının rejisör ve oyuncu olarak görev aldığı oyunlardan bazıları: “Han" (reji yardımcısı), “Alabora”, “Haydutlar”, “Yanlışlıklar Komedyası”, “Fatih”, “Bağdat Hatun”, “Tilki ile Üzüm”, “Koca Sinan”, “Yalancı”, “Ayyar Hamza" (reji yardımcısı), “Güneşin Çocukları”, “Hep Vatan İçin”, “Taş Bademleri”, “Gecikenler”, “Şen Kadınlar”, “Otelci Kadın”, “Kösem Sultan”, Hırçın Kız”, “Troyalı Kadınlar”, “Anılar" (rejisör), “Galilei’nin Yaşamı”, “Çamaşırhane" (reji yardımcısı), “Ferhat ile Şirin" (reji yardımcısı), “Bahar Noktası”, “İstanbul Efendisi”, “Asiye Nasıl Kurtulur”, “Kuvayi Milliye – Kurtuluş Savaşı Destanı”, “Büyük Misafir”, “Şaylok”, “Yer Demir Gök Bakır”, “İki Pazartesi’nin Hikayesi”.
Rol aldığı yapımlar
- Yukarıkarakısık (1993) — Muhtar
- Müjgan Bey (2004) — Hüsnü Dede
- Tarık ve Diğerleri (2006) — Numan Dede
- Kasaba (2009)
- Havada Bulut (2003) — Stelyo
- Ah Ana Hanım Ana (1988) — Osman
- İlkbahar Sonbahar (2011)
- Ayrılık (2007)
Yapım ve künye bilgileri TMDB'den alınmıştır.
