Francisco de Almeida

Francisco de Almeida (≈ 1450 – 1 Mart 1510), Portekizli bir asilzade, asker ve kâşif olarak tanınır. Kral II. João’nun danışmanlığını yapmış, Mağrib seferlerinde ve 1492’de Granada’nın fethinde öne çıkmıştır. 1505 yılında Portekiz Hindistanı’nın ilk genel valisi olarak atanmış ve bu görevi sırasında Hint Okyanusu’nda Portekiz’in hâkimiyetini pekiştirmiştir. 1509’da Diu Deniz Savaşı’nda elde ettiği zafer, Portekiz’in bölgedeki üstünlüğünü sağlamlaştırmıştır.

Valilik görevine Mart 1505’te I. Manuel tarafından atanan Almeida, 21 gemilik güçlü bir filo ile Afrika’nın doğu kıyısını dolaştı. Kilwa (günümüzde Tanzanya yakınlarındaki Kilwa Kisiwani) şehrini ele geçirip burada bir kale inşa ettirdi, ardından Mombasa’yı yakıp yıktıktan sonra Hindistan’a ulaşarak Koçin’e yerleşti. Bölgedeki Portekiz varlığını kalıcı kılmak amacıyla çeşitli sağlam ticaret istasyonları kurdu ve Malakka (günümüz Malezya’sındaki Melaka) ile ticaret antlaşması imzaladı. Aynı dönemde oğlu Lourenço de Almeida da keşiflere katıldı.

Almeida, Hindistan’da Portekiz hâkimiyetine karşı çıkan Araplarla ve onların Mısırlı müttefikleriyle çatıştı; bu mücadelelerde limanları yakıp yağmaladı ve Şubat 1509’da Diu açıklarında birleşik Arap donanmasını bozguna uğrattı. Ancak aynı yıl, Afonso de Albuquerque Koçin’e geldiğinde, atama prosedürünün usulsüzlüğünden şüphe duyan Almeida, Albuquerque’i tutukladı. Kasım 1509’da Portekiz mareşalinin büyük bir filo ile gelişinin ardından onun otoritesini kabul etmek zorunda kaldı ve ertesi ay Portekiz’e dönüş yoluna çıktı.

Portekiz’e dönmeden önce, Masadağı Körfezi’nde denize açıldığı sırada yerli halkla çarpışmaya girdi ve 1 Mart 1510’da Ümit Burnu’nda hayatını kaybetti. Tek oğlu Lourenço de Almeida ise daha önce Chaul Savaşı’nda şehit olmuştu.