Rıfat Ilgaz’ın “Hababam Sınıfı” adlı romanında Şaban Darsübekoğlu, halk arasında “İnek Şaban” olarak anılan bir karakter bulunur. Bu rol, sinemaya aktarıldığında Kemal Sunal tarafından canlandırılmış ve kısa sürede Türk sinemasının en tanınan figürlerinden biri haline gelmiştir. 1978 yılında aynı isimle çekilen bağımsız filmde de Şaban’ın maceraları ekrana taşınmış, Sunal’ın “Şaban” adını taşıyan pek çok filmindeki farklı tipleriyle izleyicinin sevgisini kazanmıştır.
Romanın tasvir ettiği Şaban, masmavi gözleri ve ince yapısıyla dikkat çeker; gece uyuyamaması onu ders çalışmaya zorlar. Bilgiyi ezberleme yöntemiyle öğrenir, bir keresinde öğretmeninin onu sözlüye çağırdığında ders konusunu adeta kitaptan okur gibi aktarır ve sınıf “Nokta!” diye coşkuyla yanıt verir.
Sıklıkla hastalanır, bu durum onun çalışkanlığını tetikler; aynı zamanda saf ve naif bir kişiliğe sahiptir. Bu özellikleri, müdür yardımcısı Kel Mahmut tarafından da fark edilir ve Şaban’a karşı hoşgörülü bir tavır sergilenir.
Sinema dünyasındaki Şaban ise 6‑Edebiyat B sınıfının 323 numaralı öğrencisidir. Çocukça bir konuşma tarzı, komik mimikleri ve sakar hareketleriyle tanınır; arkadaşları ona “İnek” lakabını sıkça takar. En çok Güdük Necmi’nin şakalarına maruz kalır ve bu esprilere ya küfretir ya da üzerine yürür.
Kel Mahmut’un bir keresinde “Neden bu kadar uzun süredir mezun olamadın?” sorusuna “Kızlar beni bırakmıyor” diye yanıt vermesi, Şaban’ın kızlara olan ilgisini ve bu konudaki şakaları da ortaya koyar.
1984 yapımı “Atla Gel Şaban” filminde Kemal Sunal ve Nevra Serezli rol almış, film adı ise karakterle doğrudan bağ kurmasa da izleyicinin Şaban ismini hatırlamasını sağlamıştır. Sunal, bu karışıklığı şu sözlerle açıklamıştır: “Filmlerde ‘Şaban’ ismini kullanmasak da izleyicinin kafasında bir eksik kalmaz; herkes Şabanı tanır.” Bu açıklama, karakterin halk arasındaki kalıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serer.
