James Whitmore

Amerikalı sinema oyuncusu (1921 – 2009)79 okunma💬𝕏

James Whitmore, 1921 doğumlu ve 2009 yılında kaybettiğimiz Amerikalı bir oyuncu olarak, uzun kariyeri boyunca sahne, sinema ve televizyonda 150'den fazla yapımda yer aldı. Hem dramatik hem de komedi rollerinde kendini gösteren Whitmore, oyunculuğunun yanı sıra aldığı ödüllerle de dikkat çekti. Üç farklı dalda kazandığı Grammy, Emmy ve Tony ödülleriyle birlikte dörtlü ödül olarak bilinen EGOT listesine adını yazdırdı.

Whitmore'un oyunculuk kariyerinde öne çıkan iki önemli adaylığı vardı. 1949 yapımı "Battleground" filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında, 1975'te ise "Give 'em Hell, Harry!" filmindeki performansıyla En İyi Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü adaylığına layık görüldü. Bu roller, onun sahne ve perde üzerinde ne kadar yetkin olduğunu ortaya koydu.

Reklam

Yaşamının son dönemlerinde, Kasım 2008'de akciğer kanseri teşhisi konulan Whitmore, 87 yaşında, 6 Şubat 2009 tarihinde Malibu'daki evinde hayata veda etti. Ailesi, onun anısına küllerini Pasifik Okyanusu'na serpti. Bu basit ve doğayla bütünleşen son yolculuğu, onun sade ama etkileyici kişiliğine de bir övgü niteliğindeydi.

James Allen Whitmore Jr., 1 Ekim 1921 tarihinde White Plains, New York'ta dünyaya gelmiştir. Eğitim hayatına köklü okullardan Choate Rosemary Hall'da başlayan Whitmore, daha sonra prestijli Yale Üniversitesi'nde siyaset bilimi eğitimi aldı ve aynı zamanda üniversitenin Amerikan futbolu takımında oynadı.

İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle eğitimini yarıda bırakarak Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri'ne katıldı ve savaş boyunca Pasifik cephesinde görev yaptı. Terhis olduktan sonra oyunculuk tutkusunun peşinden gitmeye karar veren Whitmore, New York'taki American Theatre Wing'de tiyatro eğitimi alarak kariyerinin temellerini attı.

Profesyonel oyunculuk kariyerine 1940'ların sonlarında Broadway sahnelerinde başlayan Whitmore, 1948 yapımı "Command Decision" oyunuyla tiyatro dünyasına olağanüstü bir giriş yaptı ve ilk rolüyle Tony Ödülü kazandı. Bu büyük tiyatro başarısı Hollywood'un kapılarını hızla açtı ve ilk sinema filmi "The Undercover Man" (1949) ile beyaz perdeye adım attı.

Aynı yıl rol aldığı, İkinci Dünya Savaşı'nı konu alan efsanevi "Battleground" (1949) filmindeki çavuş rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar'a aday gösterilip Altın Küre kazanan Whitmore, çok kısa sürede Amerikan sinemasının en güvenilir ve yetenekli karakter oyuncularından biri olarak kendini kanıtladı.

1950'ler ve sonrasında "The Asphalt Jungle" (1950), klasik bilimkurgu "Them!" (1954), müzikal "Kiss Me Kate" (1953) ve "Oklahoma!" (1955) gibi çok çeşitli türlerdeki filmlerde başarılı performanslar sergiledi. Ancak onu eşsiz kılan asıl başarısı, tiyatro sahnelerinde sergilediği tek kişilik biyografik oyunlardı; ABD Başkanı Harry Truman'ı canlandırdığı "Give 'em Hell, Harry!" (1975) ile sinema uyarlamasında En İyi Erkek Oyuncu Oscar'ına aday gösterilerek tarihi bir başarıya imza attı.

Yeni nesil sinema izleyicilerinin kalbinde ölümsüzleşmesini sağlayan efsanevi rolü ise, tüm zamanların en çok sevilen filmlerinden biri olan "Esaretin Bedeli" (The Shawshank Redemption) (1994) filminde canlandırdığı yaşlı, bilge ve yavru karga Jake'in sahibi kütüphaneci mahkum Brooks Hatlen karakteri oldu.

İlerleyen yıllarda tiyatro sahnelerinden kopmayan ve "The Practice" dizisindeki konuk oyuncu performansıyla 2000 yılında prestijli Emmy Ödülü'nü kazanan usta aktör, sahneye ve sanata adanmış altmış yılı aşkın olağanüstü kariyeriyle Amerikan sinema ve tiyatro tarihinin en saygın çınarlarından biri olarak anılmaktadır. Usta oyuncu James Whitmore, 6 Şubat 2009 tarihinde Malibu, Kaliforniya'daki evinde akciğer kanseri nedeniyle 87 yaşında hayatını kaybetmiştir.