İrfan Atasoy

İrfan Atasoy, 3 Şubat 1937 tarihinde Adana’da dünyaya gelmiş, 3 Şubat 2022 tarihinde İstanbul’da 85 yaşında kalp krizi geçirerek yaşamını yitirmiştir. Türk sinemasının çok yönlü isimlerinden biri olan Atasoy, oyuncu, yapımcı, senarist ve yönetmen olarak faaliyet göstermiştir.

Adana’da doğan Atasoy’un ailesi köken olarak Antakya’ya mensuptur. Gençlik yıllarında sinema şirketlerinin dekorasyon biriminde çalışmaya başlamış, askerlik görevini tamamladıktan sonra 24 yaşındayken “Kahraman Üçler” adlı senaryosunu yazarak sinema dünyasına adım atmıştır. 1967 yılında “İnce Cumali” filmiyle oyunculuk kariyerine giriş yapmış; bu yapımda çocukluk arkadaşı Yılmaz Güney ile birlikte rol almıştır. “İnce Cumali”, Antalya Film Festivali’nde En İyi Film, En İyi Senaryo, En İyi Yönetmen ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dallarında toplam dört Altın Portakal ödülü kazanmıştır.

Aynı yıl, çizgi roman karakterine dayanan “Killing İstanbul’da” filminde yer almış ve bu yapımı “Killing Uçan Adam’a Karşı” filmiyle devam ettirmiştir. Her iki filmde de profesörün oğlu Orhan ve “Uçan Adam Shazem” rollerini üstlenmiştir; filmlerin yönetmenliğini Yılmaz Atadeniz üstlenmiştir. Bu iki yapım, gişede büyük başarı elde ederek Yeşilçam’da bir “Killing” dalgasının fitilini ateşlemiştir. 1971 yılında Semiha Yankı’nın kardeşi Hamiyet Yankı ile evlenen Atasoy’un bu evlilikten doğan kızı Aslı, ne yazık ki dört aylıkken vefat etmiştir.

İlerleyen yıllarda oyunculuk, yönetmenlik, senaristlik ve yapımcılık alanlarında çok sayıda filme imza atmış, çeşitli ödüller kazanmıştır. Ayrıca, Türkiye’de daha önce görülmemiş yabancı ortaklı filmlerin yapımına öncülük etmiş; Gordon Mitchell, Richard Harrison, Alicia Leone, Don Backy gibi uluslararası isimlerle ortak projeler gerçekleştirmiştir. Sinemaya yönelmesinin ardındaki motivasyonu ise, Avrupa yapımı beş film çektiği dönemde para kaçırdığı iddiasıyla hapse atılması, uzun bir süredir yargılanması ve film haklarının elinden alınması gibi zorlu deneyimlerle açıklamıştır.

1978 yılında sinemaya ara veren Atasoy, film ithalatı ve sinema salonu işletmeciliğine odaklanmıştır. “Kelebek”, “Halk Düşmanı”, “Troçki” (1993), “Kızıl Çanlar”, “Meksila Alevler İçinde” ve “Karavan” gibi birçok önemli yapımın Türkiye’de gösterimlerini üstlenmiştir.

Hayatı boyunca çeşitli ödüller alan Atasoy, 2005 yılında 12. Altın Koza Film Festivali’nde Yaşam Boyu Onur Ödülü’nü almıştır. “İnce Cumali” filmiyle 1968 Antalya Altın Portakal’da En İyi Film, En İyi Senaryo (Türkan Duru), En İyi Yönetmen (Yılmaz Duru) ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Erol Taş) dallarında dört Altın Portakal ödülü kazanmıştır. Ayrıca 1971 yılında Altın Koza Film Festivali’nde “Yarın Son Gündür” adlı eserle de ödül elde etmiştir.