Ferîdüddin Attâr
İranlı hekim ve şair
Ferîdüddin Attâr, Nişabur’da doğmuş ve 1221’de aynı şehirde Moğolların eline düşmüş bir İranlı mutasavvıf ve şairdir. Hem hekim hem de eczacı olarak çalıştığı için “Attâr” (parfümcü) unvanını almıştır; ayrıca Fars edebiyatının ilk tezkiresi olarak kabul edilen Tezkiretü’l‑Evliyayı kaleme almıştır.
Çocukluğunu babasının dükkanında geçirirken aynı zamanda dini ilimlere de yönelmiş, Arapça, tefsir, hadis, kelam, fıkıh gibi alanlarda sağlam bir bilgi birikimi edinmiştir. Bunun yanında felsefe, astronomi ve eczacılık gibi akli bilimlerle de ilgilenmiş, fakat bu eğitimlerin kaynağı tarihsel belgelerde net olarak yer almamaktadır.
Attâr’ın seyahatleriyle ilgili rivayetler vardır; bazı tarihçiler onun Mekke, Şam, Mısır ve hatta Hindistan’ı ziyaret ettiğini söyler. Ancak bu iddialar kesin kanıtlara dayanmaz. Hayatının son döneminde kaleme aldığı Esrârnâmede Kâbe’ye duyduğu özlemi dile getirmiş, ancak Hicaz’a hiç gitmediği anlaşılır.
Eserleri arasında Dîvân, Esrârnâme, 1187 yılında yazdığı 4724 beyitten oluşan Mantıku’t‑Tayr, Musîbetnâme, İlâhînâme, Cevâhirnâme, Şerhu’l‑Kalb ve İslam önderlerinin hayatlarını anlatan Tezkiretü’l‑Evliyâ bulunmaktadır. Keşf‑i Esrar ve Marifetü’n‑Nefs adlı eserlerin ona ait olup olmadığı konusunda ise hâlâ tartışmalar sürmektedir.