Yüksek gelen fatura her zaman hata anlamına gelmez. Okuma dönemi uzamış olabilir, sayaç okunamayıp tahmini tüketim yazılmış olabilir, tarife ya da kademe değişmiş olabilir. Bu yüzden itirazdan önce üç kontrol yapman gerekir: okuma tarihleri arasındaki gün sayısı, ilk ve son endeks farkı ve uygulanan tarife.
Kontrolden sonra hâlâ bir tutarsızlık varsa itirazı yazılı ve kayıt numarası alarak yap. Sözlü şikâyet çoğu zaman kayda geçmez ve sonraki başvurularda elini güçlendirmez.
Bu anlatım ev aboneleri için. İş yeri, kaçak kullanım tutanağı ya da sayaç değişimi gibi durumlarda kurallar farklılaşabilir; aşağıda kısaca değiniliyor.
Başlamadan önce bilmen gerekenler
Elektrikte kime itiraz edilir?
Elektrik faturasında iki şirket vardır. Faturayı kesen, bölgenin görevli tedarik şirketi (perakende satış şirketi) ya da serbest tüketici olarak anlaşma yaptığın tedarikçidir. Sayacı okuyan, arıza ve sayaç işlerine bakan ise bölgenin dağıtım şirketidir. Fatura itirazını faturayı kesen şirkete yaparsın; itiraz sayaç ya da okuma ile ilgiliyse şirket bunu dağıtım şirketine kendisi iletir. Şirketlerin adları faturanın üst kısmında yazar.
Suda kime itiraz edilir?
Su faturasını bulunduğun yerin belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresi keser. İtiraz da bu idareye yapılır. Çoğu büyük şehrin su idaresinde çevrim içi başvuru, çağrı merkezi ve e-Devlet üzerinden sunulan hizmetler vardır; hangisinin mevcut olduğunu idarenin kendi sitesinden öğren.
Süre ve ödeme
Elektrikte itiraz süreleri ve şirketin cevap verme süresi Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Süreler zaman içinde değişebildiği için güncel hâlini EPDK'nın tüketici sayfasından ya da şirketin çağrı merkezinden öğren ve beklemeden başvur. İtiraz etmek faturayı kendiliğinden askıya almaz. Olağan dışı yüksek faturalarda ödeme kolaylığı sağlayan kurallar olabilir; bunu itiraz sırasında şirkete sor ve cevabı yazılı iste.
Sık yapılan hatalar
- Sayaç fotoğrafı çekmeden itiraz etmek: Tarihli bir endeks fotoğrafı, tartışmadaki en güçlü belgedir.
- Yalnız telefonda şikâyet etmek: Görüşme kayıt numarası almadan kapatılan çağrı, sonraki adımda ispat edilemez.
- Faturayı hiç ödememek: İtiraz sürerken son ödeme tarihi işlemeye devam eder; gecikme bedeli ve kesinti riski doğabilir.
- Tesisattaki kaçağı hesaba katmamak: Suda görünmeyen bir sızıntı, faturayı haklı olarak yükseltebilir. İtirazdan önce bütün muslukları kapatıp sayacın dönüp dönmediğine bak.
Özel durumlar
Kaçak ya da usulsüz kullanım tutanağı düzenlendiyse bu, olağan fatura itirazından farklı bir süreçtir ve ayrı süreleri vardır. Tutanağı imzalamadan önce okumaya, bir kopyasını almaya özen göster; gerekirse hukuki destek al.
Kiracıysan abonelik senin adına ise itiraz hakkı sende. Abonelik ev sahibinin adındaysa başvuruyu onunla birlikte ya da onun vekâletiyle yapman gerekebilir.
Ev uzun süre boş kaldıysa ve yine de tüketim yazıldıysa, bu dönemde evde olmadığını gösteren belgeleri (yol bileti, konaklama faturası, işyeri yazısı gibi) itiraza ekle. Boş evde sayacın ilerlemesi ya tahmini okumaya ya da tesisattaki bir kaçağa işaret eder; ikisi de ayrı ayrı incelenmelidir.
Sık sorulanlar
Başvuruma cevap gelmezse ne yapmalıyım?
Önce aldığın kayıt numarasıyla çağrı merkezini arayıp başvurunun durumunu sor. Makul bir süre içinde hâlâ yazılı cevap gelmezse, cevap verilmemiş olması da üst başvuruda gerekçe olarak kullanılabilir.
Sayaç kontrolünü kim öder?
Sayacın muayenesini tüketici de isteyebilir. Genel kural olarak sayaç doğru çıkarsa masrafı talep eden, hatalı çıkarsa şirket üstlenir. Başvurmadan önce güncel uygulamayı şirketten öğren.
Şirket itirazımı reddederse ne yapabilirim?
Uyuşmazlığı tüketici hakem heyetine taşıyabilirsin. Başvuru e-Devlet'te Ticaret Bakanlığı'nın tüketici şikâyeti hizmetinden yapılabilir ve ücretsizdir. Heyete başvuru için yıllık belirlenen bir parasal sınır var; tutar bunun üstündeyse tüketici mahkemesi yolu açıktır. Elektrikte mevzuata aykırılık iddiası için EPDK'ya da başvurulabilir.
İtiraz haklı çıkarsa param geri gelir mi?
Evet. Fazla tahsil edilen tutar iade edilir ya da sonraki faturalardan mahsup edilir. Hangi yöntemin uygulandığını yazılı cevapta sor.
Aşağıdaki adımlar, kontrolden başlayıp üst başvuru yollarına kadar sırayla ilerliyor.
