Joyce Blau
Joyce Blau, Kürt dili ve edebiyatı üzerine Avrupa'daki çalışmaların öncü isimlerinden biri olan Fransız dilbilimci ve akademisyendir. Fransa'da Soranî Kürtçesinin üniversite düzeyinde öğretilmesinde belirleyici rol oynadı; aynı zamanda sömürgecilik karşıtı hareketlerle bağlantılı bir siyasi eylemciydi.
18 Mart 1932'de Kahire'de doğdu. Gençliğinde Mısır'daki sol ve sömürgecilik karşıtı çevrelerde yer aldı; bu faaliyetleri nedeniyle tutuklandı ve 1950'lerin ortasında Mısır'dan sınır dışı edilerek Fransa'ya geldi. Mısırlı komünist eylemci Henri Curiel'in yakın çevresinde bulundu ve onun yönlendirmesiyle Paris'teki Doğu Dilleri Okulu'nda (bugünkü INALCO) Arapça, Farsça ve Kürtçe okudu.
Curiel'in Cezayir bağımsızlık mücadelesine destek veren ağında görev aldı; bu ağın çözülmesinin ardından 1960'ların başında bir süre Belçika ve Almanya'da yaşadı.
Akademik çalışmaları
1966'da Kürtçe ağızlar, özellikle Amadiye ve Sincar bölgelerinin konuşma dili üzerine doktorasını tamamladı. 1970'te hocası Kamuran Bedirhan'ın yerine Doğu Dilleri Okulu'nda Kürt dili ve uygarlığı derslerini üstlendi ve emekliliğine kadar burada çalıştı; sonradan fahri profesör unvanını aldı. Soranî ve Kurmancî lehçeleri için hazırladığı ders kitapları, dil ve edebiyat üzerine yazdığı çok sayıda makale ve derlediği Kürt halk anlatıları, alanın temel kaynakları arasında yer aldı.
1983'te kurulan Paris Kürt Enstitüsü'nün kuruluşunda bulundu; uzun yıllar enstitünün saymanlığını ve program yöneticiliğini yürüttü, emekli olduktan sonra da burada gönüllü olarak çalışmayı sürdürdü. Curiel'in kurduğu Solidarité grubunun faaliyetleri içinde İsrailliler ile Filistinliler arasında erken dönem diyalog girişimlerine de katıldı. Curiel'in 1978'de Paris'te öldürülmesinden sonra davanın aydınlatılması için uzun yıllar uğraş verdi.
Joyce Blau, 24 Ekim 2024'te 92 yaşında Paris'teki evinde öldü. Kürt araştırmalarına kazandırdığı öğrenciler ve eserlerle bu alanın Avrupa'daki kurucu figürlerinden biri olarak anılmaktadır.
