Ram Narayan
Ram Narayan, sarangiyi Hindustani klasik müziğinde eşlik çalgısı olmaktan çıkarıp solo konser enstrümanı haline getiren Hintli müzisyendir. Bu yaylı çalgıyla uluslararası alanda tanınan ilk icracı olarak kabul edilir. 25 Aralık 1927'de Udaipur yakınlarındaki Amber köyünde doğdu, 9 Kasım 2024'te 96 yaşında Mumbai'de öldü.
Müzisyen bir aileden geliyordu; atalarından bazıları Udaipur sarayında şarkıcılık yapmıştı. Çalgıya babasının yanında başladı, ardından dhrupad ve khyal geleneklerinde farklı ustalardan ders aldı. Lahor'da vokalist Abdul Wahid Khan'ın yanında da çalıştı.
Eşlikçilikten solo kariyere
1944'te All India Radio'nun Lahor istasyonunda şarkıcılara sarangiyle eşlik etmek üzere işe başladı. Hindistan'ın bölünmesinin ardından Delhi'ye geçti, 1949'da ise Bombay'a (bugünkü Mumbai) yerleşerek film müziği alanında çalışmaya başladı. 1950'ler ve 1960'larda Mughal-e-Azam, Madhumati, Gunga Jumna, Kashmir Ki Kali ve Pakeezah gibi tanınmış Hint filmlerinin müziklerinde sarangi çaldı.
Solo icracı olarak çalmak isteyen Narayan, 1954'te ilk solo konserini verdi; ancak bu deneme ilgi görmedi. 1956'da Bombay'daki bir müzik festivalinde sahneye çıkmasıyla solo kariyeri asıl yönünü buldu ve kısa süre sonra film çalışmalarını bırakarak kendini klasik konserlere adadı. 1964'te tabla sanatçısı ağabeyi Chatur Lal ile birlikte ABD ve Avrupa'ya ilk turnesine çıktı. Bu turne, sarangiyi Batılı dinleyicilerle tanıştıran önemli bir adım oldu; sonraki on yıllarda da yurtdışında düzenli olarak konserler verdi ve ders verdi. 2009'da Londra'daki BBC Proms konserlerinde kızı Aruna ve torunu Harsh ile birlikte sahne aldı.
Eğitimci yönü ve ödülleri
Mumbai'deki National Centre for the Performing Arts ile ABD'deki American Society for Eastern Arts gibi kurumlarda öğrenci yetiştirdi. Oğlu Brij Narayan sarod, kızı Aruna Narayan ve torunu Harsh Narayan ise sarangi icracısı olarak onun izinden gitti.
Hindistan devleti ona 1976'da Padma Shri, 1991'de Padma Bhushan ve 2005'te ülkenin ikinci en yüksek sivil nişanı olan Padma Vibhushan'ı verdi. Sangeet Natak Akademi Ödülü, Kalidas Samman ve Aditya Vikram Birla Kalashikhar Puraskar da aldığı ödüller arasındadır.
Ram Narayan, yaklaşık seksen yıla yayılan çalışmasıyla sarangiyi saygın bir solo çalgı olarak konser sahnelerine taşıyan isim olarak anılır.
