Uçuş rötarı, iptali veya bagaj kaybında yolcu hakları nasıl kullanılır

Havaalanında saatlerce beklerken ya da bagaj bandı boşaldığında insanın aklına ilk gelen soru şu oluyor: "Benim bir hakkım var mı?" Var. Uçağa kabul edilmeme, uçuş iptali ve tehir durumları SHY-Yolcu yönetmeliğiyle, bagaj kaybı ve hasarı ise Montreal Sözleşmesi'yle düzenleniyor.

Ama bu haklar kendiliğinden işlemiyor; talep etmen, doğru belgeyi doğru anda alman ve süreleri kaçırmaman gerekiyor. Özellikle bagajda birkaç günlük gecikme bile hak kaybına yol açabiliyor.

Bu rehber, olay anından başlayıp havayoluna yazılı başvuru, ardından SHGM ve tüketici hakem heyeti aşamalarına kadar izlenecek yolu sırayla veriyor.

1. Hangi duruma girdiğini belirle Önce olayı doğru adlandır: uçağa kabul edilmeme, uçuş iptali ya da tehir (rötar). SHY-Yolcu yönetmeliği bu üç durumu ayrı ayrı düzenliyor ve her birinin sonucu farklı. Yönetmelik, Türk havayollarının Türkiye'deki havaalanlarına ve havaalanlarından, yabancı havayollarının ise Türkiye'deki havaalanlarından yaptığı tarifeli ve tarifesiz uçuşları kapsıyor. Uçuşun bu kapsama girip girmediğini baştan netleştir.
2. Havaalanından ayrılmadan kanıt topla Havalimanı ekranındaki gecikme bilgisini ve havayolunun gönderdiği bildirimi fotoğrafla. Biniş kartını ve bagaj etiketini at, sakla. Gerçek kalkış ve varış saatini not et; tazminat hesabında "planlanan" ile "gerçekleşen" saat farkı esas alınıyor. Havayolunun iptali sana ne zaman haber verdiğini ispat yükümlülüğü havayolundadır, ama yine de eline geçen her bildirimi sakla.
3. Beklerken hizmet hakkını iste Yönetmeliğin 10 uncu maddesi bekleme süresine göre ücretsiz hizmet öngörüyor: iki ile üç saat arası gecikmelerde sıcak ve soğuk içecek, üç ile beş saat arasında buna kahvaltı veya yemek, beş saat ve üzerinde ise ilave içecek ve hafif ara yemeği. Bir veya daha fazla gece konaklama gerekirse otel ve havaalanı-otel ulaşımı da havayoluna aittir. Ayrıca süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks ya da e-posta hakkın var. Görevliye bu maddeyi hatırlatarak talep et; vermezlerse kendi cebinden öde ve fişini sakla.
4. Tehir beş saati aştıysa bilet iadesini masaya koy Tehir en az beş saat olduğunda yolcu, 9 uncu maddedeki geri ödeme hakkını kullanabilir: seyahatin gerçekleşmeyen bölümü için bilet ücretinin tamamı iade edilir ve artık yolculuğun anlamı kalmadıysa ilk başlangıç noktasına ücretsiz dönüş uçuşu sağlanır. Geri ödeme en geç yedi gün içinde nakit ya da banka havalesiyle yapılmak zorunda. Bunun yerine güzergâh değişikliği veya daha sonraki bir tarihe erteleme de isteyebilirsin; tercih senin.
5. Tazminata hak kazanıp kazanmadığını kontrol et Uçağa kabul edilmeme ve iptalde tazminat tutarı iç hat uçuşlar için 100 Avro; dış hatlarda 1500 kilometre ve daha kısa uçuşlarda 250 Avro, 1500-3500 kilometre arasında 400 Avro, 3500 kilometreden uzun uçuşlarda 600 Avro. Türk Lirası karşılığı, tazminatın ödendiği güne ait TCMB döviz satış kuruyla hesaplanır. Havayolu yakın saatli alternatif uçuş teklif ederse tazminatı %50 düşürebilir; olağanüstü halleri ispatlarsa hiç ödemeyebilir. 2024 değişikliğiyle eklenen hüküm önemli: uçuş teknik ve operasyonel nedenle tehir edilir ve son varış yerine 3 saat ve daha fazla gecikmeyle ulaşırsan havayolu 8 inci ve 9 uncu madde yükümlülüklerini derhal yerine getirir.
6. Bagaj gelmediyse havaalanından çıkmadan PIR doldur Bagajın çıkmadıysa, hasarlıysa ya da içinden eşya eksikse varış terminalindeki kayıp eşya bürosuna git ve PIR (bagaj düzensizlik raporu) düzenlet. İmzalı bir nüshasını mutlaka al. Bu rapor, sonraki bütün taleplerin dayanağı olacak; havaalanından raporsuz çıkmak ispat yükünü ağırlaştırır. Hasarlı bavulu ve varsa kırılan eşyayı da fotoğrafla.
7. Bagajda yazılı şikâyet sürelerini kaçırma Montreal Sözleşmesi'ne göre kontrol edilmiş bagajın hasarında, hasarı fark eder etmez ve en geç teslim tarihinden itibaren yedi gün içinde havayoluna yazılı şikâyette bulunmalısın. Gecikmede süre, bagajın sana teslim edildiği tarihten itibaren yirmi bir gündür. Bu sürelerde şikâyet yapılmazsa hile hali dışında havayoluna dava açılamaz. Bagaj teslim edilmesi gereken tarihten itibaren yirmi bir gün içinde gelmezse yolcu, taşıma sözleşmesinden doğan haklarını kullanabilir; yani bagaj kayıp sayılır.
8. Havayoluna yazılı başvuru yap Bütün belgeleri tek dosyada topla ve havayolunun resmî iletişim formu ya da müşteri hizmetleri adresi üzerinden yazılı başvur. Neyi talep ettiğini açıkça yaz: bilet iadesi mi, tazminat mı, karşıladığın masrafların ödenmesi mi, bagaj için tazminat mı. Uçuş numarası, tarih, PNR ve PIR numarasını mutlaka ekle. Başvurunun kaydını (referans numarası, gönderim ekranı) sakla.
9. Sonuç çıkmazsa SHGM'ye başvur Uçağa kabul edilmeme, iptal, tehir ve hizmet sınıfı düşürülmesi şikâyetlerini önce uçuşu icra eden havayoluna iletmen gerekiyor; sonuç alamazsan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne başvurabilirsin. Başvuru SHGM'nin yolcu hakları sistemi (yh.shgm.gov.tr) üzerinden yapılır, çağrı merkezi 444 60 01. Kimliği belirsiz ya da iletişim bilgisi yanlış başvurular incelenmiyor; başvuru yolcunun kendisi veya noter vekâletnamesi olan temsilcisi tarafından yapılmalı. Dikkat: bagaj şikâyetleri, bilet, isim değişikliği ve iade gibi özel hukuk konuları yolcu hakları yönetmeliği kapsamında incelenmiyor.
10. Ödeme yapılmazsa hakem heyeti veya mahkemeye git SHGM başvurusu idari bir yoldur, doğrudan para ödetmez. Parasal talebini almak için tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurman gerekir. 1 Ocak 2026'dan itibaren değeri 186.000 TL'nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine, bu tutarın üzerindekilerde doğrudan tüketici mahkemesine gidiliyor. Montreal Sözleşmesi'nden doğan dava hakkı, varış tarihinden itibaren iki yıl içinde düşer; bu süreyi kaçırma.

⚠ Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamadan doğabilecek sonuçlardan Yudum sorumlu tutulamaz; resmî işlemlerde her zaman ilgili kurumun kendi açıklamasını esas al. Kurumların adımları ve ücretleri zaman içinde değişebilir.

🎯 Benzer içerikler

Resmî İşlemler MHRS'den hastane randevusu nasıl alınır? Sağlık Bakanlığı hastanelerine, ağız ve diş sağlığı merkezlerine ve aile hekimine randevuyu web, MHRS Mobil ve ALO 182 üzerinden alma adımları… Resmî İşlemler e-Devlet'ten adres (yerleşim yeri) değişikliği nasıl bildirilir? Taşındıktan sonra yeni adresini 20 iş günü içinde bildirmek zorundasın. Boş konuta ya da muvafakatli birlikte oturmaya taşındıysan işlemi… Resmî İşlemler İnternetten alınan ürün nasıl iade edilir İnternetten aldığın üründen 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilirsin. Sürenin ne zaman başladığı, hangi ürünlerin iade edilemediği, kargo… Resmî İşlemler SGK hizmet dökümü e-Devlet'ten nasıl alınır (4A tescil ve hizmet dökümü) Sigortalılık geçmişini gösteren barkodlu SGK tescil ve hizmet dökümünü e-Devlet'ten dakikalar içinde al: hangi hizmeti seçeceğin, 4A/4B/4C ayrımı ve… Resmî İşlemler Pasaport randevusu nasıl alınır Pasaport randevusunu randevu.nvi.gov.tr, e-Devlet, NVİ Mobil, Nüfusmatik ya da Alo 199 üzerinden alırsın. Randevu gününe kadar biyometrik fotoğraf… Resmî İşlemler e-Devlet'ten İkametgâh (Yerleşim Yeri) Belgesi Nasıl Alınır? Nüfus müdürlüğüne gitmeden, e-Devlet'ten birkaç dakikada barkodlu yerleşim yeri ve diğer adres belgesi al; kuruma çıktı ya da barkod numarasıyla ver.