Çin'de simüle F-22 ve F-35 ısı izini tanıyan yapay zekâ modeli
Çinli araştırmacıların hafif yapay zekâ modeli, simüle F-22 ve F-35 hedeflerini kızılötesi görüntüden yüzde 97,1 doğrulukla ayırt etti.

Pekin Teknoloji Enstitüsü ile Çin Havadan Füze Akademisi'nden (CAMA) araştırmacılar, F-22 ve F-35 savaş uçaklarını temsil eden simüle hedefleri kızılötesi görüntülerinden ayırt edebilen hafif bir yapay zekâ modeli geliştirdi. Ağustos 2026'da kamuoyuna yansıyan çalışma, Çin'de hakemli olarak yayımlanan Journal of Electronic Measurement and Instrumentation dergisinde yer aldı. Projede yakın yüzey algılama alanında çalışan bir ulusal anahtar laboratuvar da yer alıyor; çalışmanın baş yazarı An Jiangshan.
Çalışma, ısı güdümlü kısa menzilli füzelerin hedefi tanıma biçimine odaklanıyor. ABD'nin beşinci nesil uçakları radar görünürlüğünü azaltacak şekilde tasarlandı; ancak motor egzozu ve hava sürtünmesinin ürettiği ısı tamamen gizlenemiyor. Araştırmacılar bu ısı izini, düşük güç ve küçük donanım sınırları içinde çalışan bir modelle sınıflandırmayı hedefliyor.
Model ne yapıyor
Ekip, füzeye yerleştirilen taramalı bir kızılötesi görüntüleme sisteminden alınan 3.245 görüntüyle çalıştı. Veri setinde üç havadan hedef sınıfı bulunuyor: F-22'yi ve F-35'i temsil eden iki simüle uçak ile bir gezgin mühimmat. Model bu sınıfları laboratuvar testinde yüzde 97,1 doğrulukla ayırt etti.
Araştırmanın önemli bir iddiası, uçağın ısı izi ile pilotların ısı güdümlü füzeleri şaşırtmak için attığı yanıltıcı fişeklerin (flare) izi arasındaki farkı kullanması. Egzoz ve aerodinamik sürtünmenin oluşturduğu iz, fişeğin parlak ama farklı yapıdaki izinden ayrılabiliyor.
Küçük donanım için tasarım
Bir füzenin içinde yer, ağırlık ve enerji sınırlı. Bu nedenle ekip büyük bir derin öğrenme modeli yerine hafif bir sinir ağı kurdu. Bildirilen sonuçlara göre modelin parametre sayısı önceki yöntemlerin yüzde 16,1'ine, hesaplama gereksinimi ise yüzde 19,2'sine indi.
Model, evrişim işlemleri için optimize edilmiş ve paralel işleme ile veri tamponlaması kullanan özel bir yapay zekâ hızlandırıcısında da denendi. Donanım testinde tanıma doğruluğu yüzde 96,4 oldu; görüntü başına çıkarım süresi yaklaşık 1,5 milisaniye, güç tüketimi yaklaşık 2,2 watt olarak ölçüldü. Kullanılan Zynq7020 tabanlı platformun maliyetinin birkaç yüz yuan düzeyinde olduğu belirtiliyor.
An Jiangshan, hafif tanıma modellerinin yüksek hızlı tanımayı güçlü ayırt etme yeteneğiyle birleştirdiği için gelecekteki havadan havaya füzelerde yaygın kullanılabileceğini söyledi.
Sınırlar: simülasyon ve gizlilik
Sonuçların okunmasında temel bir kayıt var: deneyler gerçek F-22 ve F-35 verisiyle değil, simüle hedeflerle yapıldı. Gerçek uçaklara karşı doğruluk sorulduğunda An, gizlilik gerekçesiyle ayrıntı veremeyeceğini söyledi ve simüle veri setinde tanıma oranının yaklaşık yüzde 90'a ulaşabildiğini belirtti. Yani yaygın biçimde aktarılan yüzde 90 rakamı da gerçek uçaklara ait değil.
Araştırmacılar çalışmayı havadan havaya füzelerin yakın mesafe tapa sistemleriyle sınırladı. Aynı yaklaşımın karadan havaya füze sistemlerinde işe yarayıp yaramayacağı henüz gösterilmiş değil. Model, sahada savaş koşullarında da sınanmadı.
Türkiye için arka plan
Konu Türkiye'nin savunma gündemine iki yerden değiyor. Birincisi F-35: Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması üzerine Temmuz 2019'da ABD tarafından F-35 programından çıkarıldı. Bu nedenle Türk Hava Kuvvetleri'nin envanterinde F-35 bulunmuyor; beşinci nesil ihtiyacı için geliştirilen yerli KAAN projesi sürüyor.
İkincisi kızılötesi güdüm: TÜBİTAK SAGE'nin görüş mesafesi içi havadan havaya füzesi Bozdoğan, kızılötesi görüntüleyici arayıcı başlık kullanıyor. Isı izinden hedef tanıma, yani Çinli ekibin üzerinde çalıştığı problem, bu sınıftaki tüm füzelerin ortak konusu. Gizlilik tasarımı yalnız radar izine odaklanan uçaklar için, ısı izinin akıllı biçimde sınıflandırılması ileride daha fazla tartışılacak bir başlık.
Çalışmanın gerçek uçaklara karşı ne kadar başarılı olacağı ise yayımlanan verilerle bilinmiyor; makalenin ortaya koyduğu şey şimdilik laboratuvar ve donanım düzeyinde bir sonuç.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/cinin-yapay-zeka-sistemi-f-22-ve-f-35i-kizilotesi-izden-taniyan-teknoloji-ile-havacilikta-devrim.html — Yazdırma tarihi:


















