Yedi Yıllık Çalışma, Parkinson Hastalarında Fiziksel Aktivitenin Hafıza ve Hareket Üzerindeki Yavaşlatıcı Etkisini Ortaya Koydu
2026 yılında Neurology dergisinde yayımlanan yedi yıllık araştırma, Parkinson hastalarının haftada sekiz saatten fazla egzersiz yapmasının hafıza, düşünme ve hareket yetilerindeki gerilemeyi neredeyse durdurduğunu gösterdi.
Parkinson hastalığı, beyin hücrelerinin kaybı nedeniyle hareket ve bilişsel fonksiyonların zamanla bozulduğu bir nörolojik bozukluk. Bu hastalığın seyrini yavaşlatmak için yeni bir umut kaynağı ortaya çıktı: Fiziksel aktivite. 7 Ekim 2026 tarihinde Amerikan Nöroloji Akademisi'nin resmi dergisi Neurology'de yayımlanan bir çalışma, daha aktif olan Parkinson hastalarının hafıza, düşünme ve hareket yetilerindeki gerilemenin belirgin şekilde daha yavaş ilerlediğini ortaya koydu.
Çalışma, Cincinnati Üniversitesi'nden Dong‑Woo Ryu ve ekibi tarafından yürütülen, hafif‑orta şiddette Parkinson hastalığı tanısı konmuş 294 yetişkinin yedi yıl boyunca izlenmesiyle gerçekleştirildi. Katılımcıların ortalama yaşı 66 idi. Her yıl, hastaların bilişsel performansını ölçen 30 puanlık bir test ve hareket semptomlarını 0‑132 arası bir skala ile değerlendiren bir anket uygulanarak hastalığın ilerleyişi takip edildi.
Katılımcıların haftalık fiziksel aktivite düzeyleri, iş, ev ve hobi aktivitelerini kapsayan anketlerle belirlendi. Orta şiddetteki aktiviteler arasında tempolu yürüyüş, çiftler tenis, hafif yüzme ve ev işleri (pencere silme, süpürme, çim biçme) yer alırken, yüksek şiddetteki aktiviteler koşu, hızlı bisiklet, takım sporları, tekler tenis, kar küreme ve ağır nesne taşıma gibi daha zorlayıcı hareketler sayıldı. Araştırmacılar, toplam aktivite süresi, aktivite hacmi (süre × şiddet) ve yalnızca yüksek şiddetli aktivite süresi olmak üzere üç farklı ölçütle fiziksel aktiviteyi analiz etti.
Katılımcılar haftalık aktivite sürelerine göre üç gruba ayrıldı: en az aktif grup (haftada 4 saate kadar), orta aktif grup (4‑8 saat) ve en aktif grup (8 saatten fazla). Sonuçlar, en az aktif grup için bilişsel test skorlarının yılda ortalama 0.478 puan düşerken, orta aktif grup için bu düşüşün sadece 0.090 puan olduğunu gösterdi. En aktif grup ise yılda sadece 0.007 puanlık bir düşüş yaşadı; yani bilişsel performansları neredeyse sabit kaldı.
Hareket semptomları açısından da benzer bir eğilim gözlemlendi. En az aktif grup, semptom skorunda yılda 0.143 puan artış gösterirken, orta aktif grup yılda 0.225 puan azalış, en aktif grup ise yılda 0.783 puan azalış kaydetti. Bu farklar, yaş, cinsiyet ve hastalığın başlangıç süresi gibi değişkenler kontrol edildikten sonra da istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Çalışmanın yazarları, fiziksel aktivitenin hastalığın seyrini yavaşlatma potansiyelini vurgularken, bu ilişkinin nedensel bir kanıt olmadığını da belirtiyor. "Fiziksel aktivitenin Parkinson hastaları için iki yönlü fayda sağlayabileceği, hem hareket hem de bilişsel gerilemenin daha yavaş gerçekleşmesiyle kendini gösteriyor" diyen Ryu, "Küçük farklar yıllar içinde birikerek hastaların bağımsızlık düzeyini korumasında büyük rol oynayabilir" şeklinde konuştu.
Bu bulgular, Parkinson hastaları ve klinisyenleri için egzersizin sadece kas gücünü artırmakla kalmayıp, beyin fonksiyonlarını da koruyabileceğine dair önemli bir kanıt sunuyor. Uzun vadeli, düzenli fiziksel aktivitenin hastalığın ilerleyişini yavaşlatma olasılığı, tedavi protokollerine egzersiz programlarının daha fazla entegre edilmesi gerektiğini işaret ediyor.
