Amazon Ormanları
Güney Amerika kıtasında bir orman.
Amazon yağmur ormanları, Güney Amerika’nın büyük bir bölümünü kaplayan, yaklaşık beş buçuk milyon kilometrekarelik bir alanı içine alan bir ekosistemdir. Brezilya, Peru, Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Bolivya, Guyana, Surinam ve Fransız Guyanası gibi dokuz ülkenin sınırları içinde yer alır ve ormanın %60’ı Brezilya, %13’ü ise Peru topraklarında bulunur.
Dünya üzerindeki tüm yağmur ormanlarının yarısından fazlasını barındıran Amazon, aynı zamanda en geniş ormanlık alanı temsil eder. Kütleli su kaynaklarının %20’sini oluşturur ve atmosferdeki oksijen‑karbondioksit dengesinin korunmasında kritik bir rol oynar; burada üretilen oksijen, dünya üzerindeki hayvanların soluk almasının %20’sine tekabül eder.
Biyolojik çeşitlilik açısından eşsiz bir bölge olan Amazon, 40 000’den fazla ağaç türü, 2 000 kuş türü, 2 200 balık türü ve 128 843 omurgasız türüyle en çok türe ev sahipliği yapan ormandır. Bölge, dünya üzerindeki hayvan‑bitki çeşitliliğinin %10’unu barındırmakla kalmaz, aynı zamanda 400’ün üzerinde yerli kabileye de yaşam alanı sağlar ve denize özgü tek denizineği türü gibi birçok endemik canlıyı içerir.
Ormansızlaşma ve yangınlar, Amazon’un geleceğini tehdit eden başlıca sorunlardır. 2018 itibarıyla ormanın %17’si yok olmuş, 1991‑2000 yılları arasında ise kaybedilen alan 415 000 km²’den 587 000 km²’ye çıkmıştır; bu kayıpların büyük kısmı hayvancılık amaçlı otlaklara dönüşmüştür. 2019 yılında yalnızca Ağustos ayında 30 900 yangın gerçekleşmiş, aynı yılın ilk sekiz ayında 72 843 yangın kaydedilmiştir. Bu artış, bölgenin ekonomik çıkarları uğruna yasadışı faaliyetlerin teşvik edilmesiyle de ilişkilendirilmekte ve yetkililerin tutumları sıkça eleştirilmektedir.