Âşık Veysel
Türk halk ozanı (1894 – 1973)
Âşık Veysel, asıl adı Veysel Şatıroğlu, 25 Ekim 1894’te Sivas Vilayeti’nin Şarkışla (eski adı Tenos) kazasında dünyaya gelmiştir. Afşar boyunun Şatırlı obasından gelen Veysel, Gülizar ve Ahmet Şatıroğlu çiftinin çocuklarından biriydi. Çocukluk yıllarında çiçek hastalığı sebebiyle iki gözünü de kaybetmiş, ancak bu eksikliği onun şairlik ve ozanlık yolculuğunu engellememiştir. Şiirlerinde hoşgörü, sevgi, birlik, vatanseverlik ve doğa gibi temaları işleyen Veysel, “Uzun İnce Bir Yoldayım”, “Dostlar Beni Hatırlasın”, “Kara Toprak” ve “Güzelliğin On Para Etmez” gibi eserleriyle Türk halk edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olmuştur.
Veysel, 1930’da Sivas’taki bir şairler gecesinde Ahmet Kutsi Tecer ile tanışarak müzik ve edebiyat çevrelerinde tanınmaya başlamış, Kutsi Bey’in desteğiyle Anadolu’nun çeşitli illerinde dolaşarak sazını çalmış ve türküler söylemiştir. Köy Enstitüleri’nde saz hocalığı yapmış, 1965 yılında ise özel bir kanunla maaş bağlanarak devlet tarafından da takdir edilmiştir. Eserleri, “Deyişler” (1944), “Sazımdan Sesler” (1950) ve “Dostlar Beni Hatırlasın” (1970) gibi kitaplarda toplanmış, yalın ve güçlü Türkçesiyle geniş bir dinleyici kitlesine ulaşmıştır.
Âşık Veysel’in şiir ve türkülerine Tarkan, Barış Manço, Gülden Karaböcek, Selda Bağcan, Haluk Levent, Belkıs Akkale ve Hümeyra gibi pek çok sanatçı yeniden yorum getirmiş; hatta Amerikalı gitar virtüözü Joe Satriani, 2008 albümünde “Aşık Veysel” adını taşıyan bir enstrümantal parça kaydetmiştir. 2022 yılında “vefa” kategorisinde Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne layık görülmüş, aynı yıl yayımlanan cumhurbaşkanlığı genelgesiyle ölümünün 50. yıl dönümü anısına 2023 yılı “Aşık Veysel Yılı” olarak ilan edilmiştir.