Asya
kıta
Asya, Avrupa’nın doğusunda, Büyük Okyanus’un batısında, Okyanusya’nın kuzeyinde ve Arktik Okyanus’un güneyinde yer alır; yüzölçümü bakımından dünyanın en büyük kıtası ve nüfus açısından da en kalabalık kıtadır. Kıtalar arası kara sınırları Avrupa ve Afrika ile kesişir ve bu iki kıta ile birlikte Avrasya ve Eski Dünya oluşur. İlk insan topluluklarının Afrika’dan çıkıp ayak bastığı kıta olmasıyla, birçok büyük dinin doğduğu yer de Asya’dır; İslam ve Hristiyanlık gibi İbrahimi dinlerin yanı sıra Budizm ve Hinduizm gibi Dharmatik dinler de bu topraklarda ortaya çıkmıştır. Coğrafi olarak Kuzey Kutup Dairesi’nden Ekvator’a kadar uzanan Asya, yeryüzünün en alçak noktası olan Lut Gölü ile en yüksek zirvesi Everest’i aynı çatı altında barındırır.
Terim ilk olarak tarihçi Herodot tarafından günümüz Salihli Ovası’nı tanımlamak için kullanılmış, daha sonra Anadolu ve nihayetinde Çin ile Moğolistan’ı kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Günümüzde kabul gören sınır çizgileri, Ural Dağları ve Nehri, Maniç Oluğu, Karadeniz, İstanbul ve Çanakkale Boğazları, Ege Denizi, Akdeniz, Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz gibi doğal ve coğrafi unsurlarla belirlenir. Kıtanın en kuzey noktası Rusya’daki Çelyuskin Burnu (77° 42′ 55″ K), en güney noktası ise Malakka Yarımadası’ndaki Buru Burnu (1° 14′ 17″ K) olarak kabul edilir.
Asya’nın kuzey sınırı Arktik Okyanus’tur; doğuda ise 100 km genişliğindeki Bering Boğazı, kıtayı Amerika’dan ayırır. Doğu kıyısında Büyük Okyanus bulunur ve burada Aleut, Japon, Bonin ve Mariana adaları gibi takımadalar kıtanın bir parçası sayılır. Afrika ile sınır, Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz üzerinden çizilir; kanalın doğusundaki Mısır ve Sina Yarımadası Asya’ya dahil edilir. Güneydoğu sınırı ise Sunda Adaları ile Arafura Denizi arasındaki hatla, güneyde ise Hint Okyanusu kıtayı çevreler.