Bartolomeu Dias

Bartolomeu Dias (1450‑29 Mayıs 1500), Portekizli bir denizci ve kaşiftir; Afrika’nın güney ucundaki Ümit Burnu’nu gemisiyle aşan ilk Avrupalı olarak tarihe geçmiştir.

Hayatı hakkında kesin bilgiler azdır; muhtemelen Joao Dias’ın ve 1444’te Senegal kıyılarına ulaşarak “Terra dos Guineus”u keşfeden Diniz Dias’ın akrabası olduğu düşünülür. 1486’da Portekiz Kralı II. João’dan, Afrika’nın en ucuna gidip orayı dolaşarak Hindistan’a uzanan bir deniz yolu bulma görevi gizli bir emirle alınmıştır. Üç gemiyle yola çıkan filo, önce Namibya kıyılarına, ardından Güneybatı Afrika’da Lüderitz Körfezi’ne kadar ilerlemiş ve burada Portekiz’in egemenliğini simgeleyen bir armalı direk dikmiştir.

Rüzgarın şiddetli kuzey yönüne yönelmesiyle rotasını güneya çeken Dias, birkaç gün sonra tekrar kuzeye dönerek hayat izleri taşıyan bir koy bulmuş ve buraya “Angra dos Vaqueiros” adını vermiştir. Daha sonra Algoa Körfezi’ne giren filo, 12 Mart 1488’de Kap Padrone yakınında bir başka armalı direk kaldırmış; mürettebatın huzursuzluğu artınca doğuya yönelerek Groot Vis Nehri’nin ağzına ulaşmıştır. Burada kuzeye döndüklerini fark eden Dias, Afrika’yı dolaşarak Hindistan’a giden deniz yolunu keşfettiğini anlamış, ancak gemideki hastalık nedeniyle geri dönmek zorunda kalmıştır.

Dönüş yolunda Ümit Burnu’nu “Fırtınalar Burnu” olarak adlandırmış, 1 Mayıs 1488’de Tafelbai (günümüz Cape Town) yakınlarında son bir armalı direk dikmiştir. Angola kıyılarında kısa bir konaklamanın ardından 16 ay içinde, Aralık 1488’de Portekiz’e varmıştır. Bu seferin detaylarını içeren bir belge ya da harita günümüze ulaşmamıştır.

Dias, dönüşünün ardından ilk Hindistan seferi için danışmanlık yapmış, rotanın haritalarını hazırlamış ve gemi donanımlarını düzenlemiştir; ayrıca Vasco da Gama’nın yolculuğunda Cabo Verde’ye kadar eşlik etmiştir. 29 Mayıs 1500’de, kendi keşfi olan Ümit Burnu yakınlarındaki bir fırtınada tüm mürettebatıyla birlikte hayatını kaybetmiştir.