Cahide Sonku
Türk oyuncu ve yönetmen
Cahide Sonku, asıl adıyla Cahide Serap, 27 Aralık 1919’da Yemen’in San’a bölgesinde dünyaya geldi. Babası Yüzbaşı Necati Bey bir Osmanlı subayı, dedesi ise 7. Ordu komutanı Çorapsız İbrahim Paşaydı. I. Dünya Savaşı ve Yemen’in Osmanlı kontrolünden çıkması sonrasında aile, İstanbul’a göç etti. Babası bir süre İngiliz esiri olarak tutuldu, ardından aileyi terk etti ve annesiyle birlikte Fatih’teki paşa konağına yerleşti. Çocukluğunda dedesinin ölümünden sonra çıkan bir yangın konaklarını yaktı; bu dönemde annesiyle kalmayı seçen Cahide, Fatih’teki Cumhuriyet Kız Ortaokulu’nu bitirdi.
Ortaokul yıllarında sahneyle tanışan Cahide, 16 yaşında öğretmeninin önerisiyle Darülbedayi’ye girdi ve kısa sürede İstanbul Şehir Tiyatroları’nın gözde oyuncuları arasına girdi. İlk sahne deneyimini, Şehzadebaşı’ndaki Milli Sinema’da izlediği “Bir Millet Uyanıyor” filmindeki Atıf Kaptan karakterine duyduğu hayranlıkla anlatır; bu tutku, annesinin ona tokat atmasına kadar uzanan bir coşkunun habercisiydi.
1932’de Darülbedayi’de “Yedi Köyün Zeynebi” rolüyle sahneye çıkan Sonku, 1933’te “Söz Bir Allah Bir” filmiyle sinema dünyasına adım attı. 1950 yılında kendi adını taşıyan Sonku Film şirketini kurarak “Fedâkar Ana” ile yönetmenliğe de imza attı. Kariyeri boyunca birçok evlilik ve ilişki yaşamış; Talat Artemel, iş adamı İhsan Doruk (ilk evliliğinden Ender adında bir kız çocuğu doğdu) ve tiyatrocu Cahit Irgat gibi isimlerle bağları oldu. Bu kişisel iniş çıkışlar, zaman zaman alkolle mücadele etmesine de yol açtı.
“Bataklı Damın Kızı Aysel” filmindeki güçlü kadın karakteriyle büyük beğeni toplayan Sonku, 1951 yılında Yıldız dergisinin düzenlediği yarışmada “En İyi Kadın Oyuncu” ödülünü kazandı. 1950’li yıllarda Sami Ayanoğlu gibi isimlerle çalışarak Türk sinemasının şekillenmesinde önemli bir rol oynadı.
Cahide Sonku, 18 Mart 1981’de İstanbul’da yaşamını yitirdi. Türk sinemasının ilk kadın yönetmeni ve önde gelen oyuncularından biri olarak, hem sahnede hem de perde arkasında bıraktığı miras, günümüz sinemaseverleri tarafından hâlâ takdirle anılmaktadır.