Dario Moreno

Dario Moreno, asıl adıyla David Arugete Moreno, 3 Nisan 1921’de Aydın’ın Germencik ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi İtalyan Yahudisi kökenli olduğu için doğum yeriyle ilgili bazı belgelerde İzmir, Mezarlıkbaşı adı da geçiyor. Babası tren istasyonunda çalışırken bir olayda hayatını kaybetti ve Dario annesi Roza ile birlikte İzmir’e göç etti. Ailede dört kardeşi daha bulunuyordu; geçim sıkıntısı nedeniyle annesi onları Nido De Guerfanos adlı yetimhaneye bıraktı ve Dario dört yaşına kadar orada kaldı. Yetimhanede geçen yıllarının ardından Yahudi ilkokulunu bitirdi.

Gençlik döneminde çeşitli işlerde çalıştı ve en yakın dostu Alber Dinar’la tanıştı. İzmir’deki tanınmış avukat Nuri Fettah’ın kâtipliğine yükseldi, akşamları ise Millî Kütüphane’de Fransızca çalışıyordu. 23 Mayıs 1940’da Ankara Devlet Konservatuvarı’na gönderdiği mektupta, Türkçe’ye ek olarak Fransızca, İspanyolca, bir miktar İtalyanca ve İngilizce bildiğini ifade etmişti. Bu yıllarda gitarla tanışıp çalmaya başladı.

Bar‑Mitsvah törenlerinde şarkı söylemeye başlayan Moreno, İzmir’de kısa sürede tanınan bir isim oldu. II. Dünya Savaşı sırasında piyade olarak Akhisar Orduevi’ne alındı, orada bir caz orkestrasında solistlik yaptı ve Konya, Adana gibi askeri birliklerde sahne aldı. Askerlik sonrası Marmara Gazinosu’nda performans sergiledi; ilk resmi konserini ise Konak vapur iskelesinin yakınındaki bir gazinoda verdi. Sonrasında annesiyle birlikte Karataş’taki Asansör Sokağı’na taşındı; bu sokak hâlen “Dario Moreno Sokağı” olarak anılıyor.

İzmir Palas Oteli’nde ün kazanan Moreno, askeriyeden döndükten sonra İstanbul’da Fenerbahçe Belvu Gazinosu’na, Ankara’da ise Bomonti Gazinosu’na sahne verdi. Ankara’da iki yıl geçirdikten sonra İstanbul’a dönerek Fritz Kerten orkestrasında solist oldu ve bu dönemde şair Orhan Veli ile oda arkadaşlığı yaptı. Ardından Atina’ya, oradan da Paris’e gitti; Paris’te Perto Del Sol Müzikholü’nde sahne aldı. Başlangıçta zor günler geçirse de, Almanya’daki Amerikan askeri kulüplerinde şarkı söyleyerek deneyim kazandı. Fransa’da “Jezabel” adlı şarkısıyla büyük bir çıkış yakaladı; ardından Cannes’ın Palm Beach Oteli’nde, “Adieu Lisbon” ve “Cou Courou Cou Cou” gibi parçalarla ününü pekiştirdi.