Futbol

Futbol, dünyanın en sevilen sporlarından biri olarak öne çıkıyor. On birer kişilik iki takımın, özel bir topla mücadele ettiği bu heyecan verici oyun, günümüzde 200'den fazla ülkede 250 milyondan fazla kişi tarafından oynanıyor. Kısacası futbol, küresel bir tutku haline gelmiş durumda.

Oyunun zemini, her iki ucunda birer kale bulunan dikdörtgen bir sahadır. Oyuncuların temel amacı, ellerini ve kollarını kullanmadan, yani vücutlarının diğer kısımlarıyla, özellikle de ayaklarıyla topu rakip takımın kalesine göndererek gol atmaktır. Bu kuralın tek istisnası, kalecilerdir. Kaleciler, kendilerine ayrılan ceza alanı içinde topa elle müdahale etme hakkına sahiptir.

Eğer top oyun alanının dışına çıkarsa, oyun taç atışı, köşe vuruşu veya aut atışıyla yeniden başlar. Maçlar, 45'er dakikalık iki devre halinde toplam 90 dakika sürer. En çok golü atan takım maçı kazanır; eşitlik durumunda ise maç berabere biter. Bazı özel durumlarda, normal süresi eşitlikle biten maçlar uzatmalara gidebilir ve gerekirse penaltılarla kazanan belirlenir.

Futbolun kökenleri oldukça eskiye dayanıyor. MÖ 300-200 yıllarında Çin'de oynanan ve bugünkü futbola benzeyen 'cuju' oyunu, bilinen en eski öncüsü olarak kabul ediliyor. Tarih boyunca farklı coğrafyalarda benzer oyunlar oynansa da, modern futbol kuralları ilk kez 1863'te İngiltere'deki Futbol Birliği tarafından derlendi ve zamanla geliştirildi. Günümüzde futbolun uluslararası çatı kuruluşu ise FIFA'dır.

Türkçedeki "futbol" kelimesinin kökeni, İngilizce'deki "ayak" anlamına gelen "foot" ve "top" anlamına gelen "ball" kelimelerinin birleşiminden oluşan "football"dır. İngilizce'de "football" denince akla sadece bu oyun gelmeyebilir, zira farklı türleri de mevcut. Bu yüzden modern futbolu diğerlerinden ayırmak için, kurallarını ilk belirleyen kurumun adından esinlenerek "association football" yani "birlik futbolu" da denilir.

Hatta 1880'lerde "association" kelimesinin kısaltılmasından türeyen "soccer" kelimesi de özellikle İngilizce konuşulan bazı ülkelerde kullanılır. Dilimizdeki "ayak topu" tabiri de tam olarak bu anlamı karşılar.