Greta Ferušić
Greta Ferušić, hem Auschwitz toplama kampından hem de Saraybosna kuşatmasından sağ çıkmış Bosnalı mimar ve akademisyendir. 26 Haziran 1924'te Novi Sad'da Weinfeld soyadıyla, varlıklı bir Yahudi ailenin tek çocuğu olarak doğdu. 23 Ocak 2022'de Saraybosna'da 97 yaşında öldü.
Auschwitz
1944 baharında Nazi Almanyası, Novi Sad'da kalan Yahudileri toplayarak Auschwitz-Birkenau'ya gönderdi. O sırada 19 yaşında olan Greta, kampa varır varmaz ailesinden ayrıldı; anne babasını, teyze ve amcalarını bir daha göremedi. Ocak 1945'te Kızıl Ordu kampa girdiğinde son derece zayıf düşmüştü ve ailesinden hayatta kalan tek kişiydi.
Mimarlık ve kuşatma
Kurtuluşundan bir yıl geçmeden Belgrad Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ne yazıldı. Burada tanıştığı Boşnak mimar Seid Ferušić ile 1948'de evlenerek Saraybosna'ya yerleşti. Saraybosna Üniversitesi'nin mimarlık okulunda ders vermeye başladı, uzun bir akademik hayatın ardından okulun dekanlığına kadar yükseldi. Yugoslavya'nın çeşitli yerlerinde mimari projeler yönetti.
Nisan 1992'de Saraybosna kuşatması başladığında kentten ayrılmayı reddetti; oğlu ve onun ailesinin bir Yahudi tahliye konvoyuyla şehirden çıkmasını sağlarken kendisi eşiyle birlikte kaldı ve dört yıla yakın bombardımanı kentte geçirdi. Bu iki deneyimi birden yaşamış olması, hikâyesini dünya basınına taşıdı. Hayatı, yönetmen Haris Pasović'in 1997 tarihli Greta adlı filmine konu oldu.
