Kuzey Kutup Dairesi

Kuzey Kutup Dairesi, Dünya’nın beş büyük enlemlerinden biri olarak, 66° 33′ 39″ kuzey enleminde yer alır ve Güney Yarımküre’deki karşılığı Güney Kutup Dairesi ile simetrik bir konumdadır. Dünya’nın eksen eğikliği yıllık olarak (yaklaşık 40 000 yıllık bir periyot içinde) 2° 15′ kadar kuzeye kaydığı için bu daire de hafif bir hareket gösterir. Güneşin yıllık hareketi nedeniyle, kışın Aralık ayında dairenin her noktasında en az bir gün boyunca karanlık hâkim olurken, yazın Haziran ayında ise aynı bölgelerde 24 saatlik gündüz yaşanır.

Bu enlem çizgisi, Amerika Birleşik Devletleri’nin Alaska bölgesi, Danimarka’ya bağlı Grönland, Finlandiya, İsveç, Kanada’nın kuzey kesimleri, Norveç, Rusya ve Danimarka toprakları içinde yer alır. İzlanda’da da çok küçük bir alanı bulunur; bu alan bir kilometrekareyi geçmez ve adalar hâlâ yerleşimsizdir. Kuzey Kutup Dairesi üzerindeki nüfus oldukça seyrektir; en büyük yerleşim birimleri arasında Rusya’da Murmansk (yaklaşık 325 000 kişi), Norilsk (135 000), Vorkuta (85 000), Norveç’te Tromsø (62 000) ve Finlandiya’da Rovaniemi (58 000) sayılabilir.

Bölgede yaşayan topluluklar da çeşitlilik gösterir. Rusya’da Çukçi‑Kamçatka halkları (Çukçiler ve Koryaklar), Sibirya Yupikleri, Evenkiler, Laponlar, Enets, Nenets, Nganasan, Hantılar ve Mansiler gibi gruplar bulunur. Alaska’da Inuit, Inupiat ve Yupik toplulukları, Grönland ve Kanada’da ise Inuitler yaşamaktadır. Ayrıca Kuzey Tunguzları arasında Evenkiler, Ural bölgesinde Laponlar ve Samoyedler, ve Yukagirler de bu coğrafyada yer alır.