Karapınar, Konya iline bağlı bir ilçedir; 2.623 km² yüzölçümüyle ilin geniş ilçelerinden biridir ve merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 994 metredir. İlçe, Konya şehir merkezinin 94 km doğusunda yer alır; batısında Konya, Karatay ve Çumra, güneydoğusunda Ereğli ve Adana, güneyinde Karaman, kuzeyinde ise Aksaray bulunur.
Tarihi İpek Yolu üzerinde konumlanması, antik yerleşim izleri ve benzersiz krater gölleri gibi jeolojik özellikleriyle Türkiye’nin turizm açısından öne çıkan bölgelerinden sayılır.
Tarih boyunca Ulukışla‑Ereğli‑Konya arasındaki önemli bir konaklama noktası olan Karapınar, Yavuz Sultan Selim zamanında inşa edilen kervansaray sayesinde “Sultaniye” adını almış, 19 Temmuz 1934’te ise bugünkü adıyla anılmaya başlanmıştır. Bölgenin toprak yapısı %60’a varan oranlarda kireçli olup, birçok obruk ve Meke Tuzlası gibi tuz göllerine ev sahipliği yapar; Acıgöl, Meyil Gölü ve Çıralı Gölü de ilçenin bilinen su birikintileri arasındadır. Ayrıca yeraltı şehirleri de bulunur.
Karapınar, yeryüzündeki en büyük rüzgar erozyonunu önleme projesine ev sahipliği yapar; 13.000 ha alanda, 1962’de Toprak Su Genel Müdürlüğü tarafından başlatılıp 1999’da tamamlanan bu çalışma, dünya çapında en başarılı on projeden biri olarak kabul edilir. İlçenin ekonomik potansiyeli de dikkat çeker; 1,8 milyar ton linyit rezervine sahip Karapınar Kömür Sahası burada yer alırken, Türkiye’nin en büyük güneş enerjisi santrali de aynı bölgede faaliyete geçmiştir.
Ulaşım açısından Karapınar, Konya‑Adana karayolu üzerinde bulunur ve ilçe sınırları içinde 42 mahalle yer alır. 2013 yılı itibarıyla büyükşehir belediyesi yasası gereği köyler mahalle statüsüne geçmiştir; bu nedenle kırsal nüfus ayrı bir tabloda gösterilmez.
