Fas

Kuzey Afrika'nın incisi Fas, Akdeniz ve Atlantik Okyanusu'nun kucakladığı, Cezayir ile kara sınırı olan bir krallık. İspanya'nın kontrolündeki bazı küçük topraklar ve tartışmalı Batı Sahra da ülkenin sınırları içinde yer alıyor. Yaklaşık 37 milyon insanın yuvası olan Fas'ta İslam en yaygın din ve resmi dil Arapça ile Berberi. Ancak Fransızca ve yerel Arap lehçeleri de günlük hayatta sıkça duyuluyor. Fas kültürü, Arap, Berberi, Endülüs ve Afrika ezgilerini barındıran zengin bir harman.

Bu topraklarda insanlık tarihi binlerce yıl öncesine, Paleolitik Çağ'a uzanıyor. 788'de kurulan İdrisilerle başlayan hanedanlıklar silsilesi, Almoravid ve Almohad gibi güçlü imparatorluklarla devam etmiş. 11. ve 12. yüzyıllarda İber Yarımadası'na kadar uzanan hakimiyetler kurmuşlar. 7. yüzyıldan itibaren Arap göçleriyle bölgenin demografik yapısı şekillenmiş. Portekiz ve Osmanlı gibi dış güçlerin etkilerine rağmen Marinid ve Saadi hanedanları bu baskılara direnmeyi başarmış, hatta Saadi'ler 16. yüzyılda Songhay İmparatorluğu'nu da bünyesine katmış. 1631'den itibaren iktidarda olan Alevi hanedanı ise Batı dünyasıyla kurduğu ticari ve diplomatik ilişkilerle Fas'ın stratejik önemini yeniden ortaya koymuş.

1912'de Fransa ve İspanya himayesi altına giren Fas, bağımsızlığını 1956'da V. Sultan Muhammed önderliğinde yeniden kazandı. Bu süreçten sonra Fas, Afrika'nın beşinci büyük ekonomisi olarak yükseldi. Arap Birliği, Arap Mağrip Birliği, Akdeniz Birliği ve Afrika Birliği gibi oluşumlarda aktif rol alıyor. İnsan Gelişme Endeksi'nde de kıtanın önde gelen ülkelerinden biri olarak gösteriliyor ve sanayi alanında da önemli bir yere sahip.

Bugün Fas, yarı anayasal monarşiyle yönetiliyor. Kral ve başbakanın yürüttüğü yürütme yetkisi, iki meclisten oluşan yasama organı ve Anayasa Mahkemesi ile denetleniyor. Kral, ordudan dış politikaya, dinden anayasa değişikliklerine kadar geniş yetkilere sahip. Hatta gerektiğinde başbakanı, anayasa mahkemesi başkanını ve parlamentoyu feshetme yetkisi de bulunuyor.