Lewis Hamilton
Britanyalı yarış pilotu
- Grand Prix zaferleri
- Kariyer başarımları
- Irkçı muamele
Rekabetler
- Fernando Alonso
- Nico Rosberg
- Sebastian Vettel
Diğer girişimleri
- Müzik ve sinema
- TOMMYXLEWIS
- Team X44
- Neat Burger
Lewis Carl Davidson Hamilton MBE HonFREng (d. 7 Ocak 1985, Stevenage), Formula 1 Dünya Şampiyonasında Scuderia Ferrari adına yarışan Britanyalı yarış pilotudur. Kariyerine 2007'den 2012'ye kadar yarıştığı McLaren F1 takımında başlayan Hamilton, kazandığı 7 dünya şampiyonluğu ile Michael Schumacher ile beraber en çok şampiyon olan iki Formula 1 pilotundan biridir. Formula 1 tarihinin en çok yarış kazanan, en çok pol pozisyonu alan ve en çok podyuma çıkan pilotudur. Ayrıca Hamilton en çok yarış zaferi, en çok pol pozisyonu ve en çok podyum dâhil olmak üzere birçok rekora sahiptir.
Stevenage'de doğup büyüyen Hamilton, 1998 yılında henüz 13 yaşındayken McLaren genç pilot programı ile sözleşme imzaladı. GP2'deki ilk sezonunda şampiyon olduğu 2006 senesinin sonuna kadar programda kalan Hamilton, 2006 sezonu sonunda McLaren F1 takımı ile sözleşme imzalayarak Formula 1 tarihindeki ilk siyahi pilot oldu. İlk sezonunda Hamilton çok sayıda rekor kırarak sezonu şampiyon Kimi Räikkönen'in 1 puan gerisinde, 2. sırada tamamladı. Ertesi sezon Hamilton, sezonun son yarışının son turunun son virajında, önünde yarışın sonlarında başlayan yağmur dolayısıyla ıslanan zeminde kuru zemin lastikleriyle devam eden Timo Glock'u geçti. Böylece Hamilton şampiyonayı, yarışı kazanan Felipe Massa'nın 1 puan önünde, 98 puan ile tamamlayarak ilk şampiyonluğunu kazandı ve o zamana kadarki en genç Formula 1 dünya şampiyonu oldu. Şampiyonluğunun ardından Hamilton, McLaren'da 4 yıl daha geçirdi ve 2013 yılında Mercedes ile sözleşme imzaladı.
2014'teki regülasyon değişikliğiyle beraber turbo hibrit motorlara geçilmesiyle Hamilton ve Mercedes, başarılı bir döneme girdiler. 2014'ten itibaren 7 sezonun 6'sını şampiyon olarak kapatan Hamilton, ikinci olarak tamamladığı tek sezon olan 2016'da ise takım arkadaşı Nico Rosberg'e kaybetti. 2014'ten takım arkadaşı Rosberg'in şampiyonluğunun ardından emekli olduğu 2016 sezonuna kadar Rosberg ile şampiyonluk rekabetine giren Hamilton, daha sonrasında ise şampiyonluk rekabetini Ferrari pilotu Sebastian Vettel ile sürdürdü. 2017 ve 2018 sezonlarının ortasında şampiyonluk yarışında Vettel'in gerisine düşen Hamilton, her iki sezonda da durumu tersine çevirmeyi başararak şampiyon oldu. Ferrari araçlarının daha az rekabetçi olduğu 2019 ve 2020 sezonlarında dominant bir şekilde şampiyon olarak 6. ve 7. şampiyonluklarını kazanan Hamilton, böylece Michael Schumacher'nın en fazla şampiyonluk kazanma rekorunu egale etti.
Hamilton yüksek profilli yaşam tarzı, çevresel ve toplumsal aktivizmi ve müzik ve moda sektörlerine atılımlarıyla Formula 1 takipçilerinin dışında da bir kitleye hitap ederek Formula 1'in takipçi sayısının artmasında rol oynadı. Bunların yanı sıra Hamilton, ırkçılık karşıtı aktivizmde ve motor sporlarındaki çeşitliliğin sağlanmasında da önemli rol oynadı. Hamilton, Time dergisi tarafından 2020 yılında dünyadaki en etkili 100 kişiden biri olarak listelendi ve 2021 Yeni Yıl Onur Ödülünde şövalye ilân edildi.
İlk yılları ve eğitimi
Lewis Hamilton, 7 Ocak 1985'te Stevenage, Hertfordshire, İngiltere'de doğdu. Babası Anthony Hamilton Grenada asıllı bir siyahiyken annesi Carmen Larbalestier beyazdır. Hamilton ise melez olmasına rağmen kendini siyahi olarak tanımlamaktadır. Hamilton'ın ebeveynleri Hamilton henüz 2 yaşındayken ayrıldı ve Hamilton, 12 yaşına kadar annesi ve üvey ablaları Samantha ve Nicola ile yaşadı. Daha sonra babasının yanına yerleşen Hamilton, burada ise üvey annesi Linda ve kendisi gibi profesyonel yarış pilotu olan üvey kardeşi Nicolas ile yaşadı. Hamilton ailesi tarafından Katolik olarak yetiştirilmiştir.
Hamilton'ın babası Hamilton'a 5 yaşındayken uzaktan kumandalı araba aldı. Ertesi yıl Hamilton, yetişkinlere karşı mücadele ettiği ulusal uzaktan kumandalı araba yarışları şampiyonasında 2. oldu. Yarış kulübündeki tek siyahi çocuk olan Hamilton, kulüpte ırkçılığa ve akran zorbalığına maruz kaldı. Hamilton 6 yaşındayken babası, Noel'de ona bir go-kart hediye etti ve ona akademik yaşamını çalışkan ve başarılı şekilde sürdürdüğü sürece yarış kariyerini destekleyeceğini söyledi. Normalde bilgi işlem sorumlusu olan Anthony Hamilton; oğlu Lewis'in kariyerini desteklemek amacıyla müteahhitlik, tezgâhtarlık, bulaşıkçılık ve emlak acentelerinde ayak işi dâhil olmak üzere aynı anda dört işte birden çalıştı, buna rağmen oğlunun yarışlarını izlemeyi ihmâl etmedi. Daha sonrasında ise Anthony Hamilton, kendi bilgi işlem şirketini kurdu. Hamilton'ın babası, oğlunun menajerliğini 2010'un başına kadar yapmaya devam etti.
Henüz beş yaşındayken zorbalığa maruz kalan Hamilton, kendisini savunmak için karate dersleri aldı. Hamilton, ortaokulu Stevenage'de gönüllü bağışlarıyla ayakta duran John Henry Newman Katolik Okulunda okudu. Karting kariyerinin yanı sıra Hamilton, okulunun takımlarında kriket ve sonradan İngiltere millî futbol takımında oynayacak Ashley Young ile beraber futbol oynadı. Aynı zamanda Arsenal taraftarı olan Hamilton, eğer yarış kariyerinde işler beklediği gibi gitmeseydi büyük ihtimalle futbolcu veya kriketçi olacağını söylemiştir. Şubat 2001'de Hamilton, Cambridge'deki Cambridge Arts and Sciences (CATS) Yüksekokuluna başladı.
Genç yarış kariyeri
Karting
Hamilton, karting kariyerine 1993'te başlar başlamaz minik kategorilerinde yarışlar kazanmaya başladı. İki yıl sonra, 10 yaşındayken en genç Birleşik Krallık minikler karting şampiyonu oldu. Aynı zamanda bir McLaren taraftarı olan Hamilton, aynı yıl Autosport Ödüllerinde McLaren takım patronu Ron Dennis'ten imza istedi ve ona "Merhaba, ben Lewis Hamilton. Birleşik Krallık şampiyonuyum ve bir gün sizin aracınızda yarışmak istiyorum." dedi. Dennis ise Hamilton'ın imza defterine yanıt olarak "Dokuz yıl sonra beni ararsan bakarız." diye not düştü. Hamilton 12 yaşındayken bahis şirketi Ladbrokes; Hamilton'ın 23 yaşından önce Formula 1 yarışı kazanmasına 1'e 40, 25 yaşından önce dünya şampiyonu olmasına ise 1'e 150 oranlı olmak üzere iki bahis açtı. 1998 yılında Hamilton'ın ikinci defa Super 1 ve Birleşik Krallık şampiyonu olmasının ardından Ron Dennis, Hamilton'ı arayarak ona McLaren genç pilot programı ile sözleşme teklif etti. Gelecekte kendisine Formula 1'de koltuk vadeden sözleşmeyi kabul eden Hamilton, aynı zamanda Formula 1 koltuğunu garantileyen en genç pilot oldu. Sözleşmede vadedilen Formula 1 koltuğu, 2007 yılında Hamilton'ın McLaren'a katılmasıyla gerçekleşti.
Hamilton, kariyerine 1999'da Intercontinental A, 2000'de Formula A ve 2001'de Formula Super A klasmanlarında devam etti, 2000 yılında alınabilecek en yüksek puan ile Avrupa şampiyonu oldu. Formula A ve Formula Super A serilerinde Mercedes-Benz/McLaren takımında yarışan Hamilton, burada daha sonradan Mercedes'te 2013'ten 2016'ya tekrar beraber süreceği Nico Rosberg ile takım arkadaşı oldu. British Racing Drivers' Club, Hamilton'ı karting başarılarından dolayı 2000 yılında "Yükselen Yıldız" ilân etti. 2001 yılında daha sonradan Formula 1'de yarışacak Rosberg ve Vitantonio Liuzzi ile beraber Michael Schumacher'nın bir kereliğine kartinge geri döndüğü Dünya Karting Şampiyonasının son yarışında yarışan Hamilton, yarışı Schumacher'nın dört sıra arkasında yedinci tamamladı. Her ne kadar pistte fazla rekabete girmeseler de Schumacher, yarışın ardından Hamilton'dan övgüyle bahsetti.
Formula Renault ve Formula 3
Hamilton, kartingden araba yarışlarına sezonu beşinci tamamlayacağı 2001 Formula Renault Birleşik Krallık Kış Serisinde geçiş yaptı. 2002'de Formula Renault Birleşik Krallık 2.0 serisinde Manor Motorsport takımında yarışan Hamilton, serideki ilk sezonunu 3. tamamladı. Ertesi sezon Manor'da kalıp aynı seride yarışmaya devam eden Hamilton, sezonu daha sonradan IndyCar'da yarışacak Alex Lloyd'un önünde birinci bitirdi. Son iki yarıştan önce çoktan şampiyonluğu garantileyen Hamilton, Birleşik Krallık Formula 3 Şampiyonasının son 2 yarışına çıkmak için kendi serisindeki son 2 yarışa çıkmadı. Birleşik Krallık Formula 3 serisinde de Manor adına yarışan Hamilton'ın ilk yarışında lastiği patladı, ikinci yarışında ise takım arkadaşı Tor Graves ile kazaya karışarak hastaneye kaldırıldı.
2002 yılında Hamilton'a en genç Formula 1 pilotlarından biri olma ihtimâli soruldu. Hamilton ise amacının Formula 1'deki en genç pilot olmak olmadığını, aksine alt yaş kategorilerinde tecrübelenip Formula 1'de neler yapabileceğini göstermek olduğunu belirtti. 2004'te Manor adına Formula 3 Euro Series'de yarışan Hamilton, sezonu 5. tamamladı. Aynı yıl Bahreyn Superprix'yi kazanan Hamilton, iki kez de Makao Grand Prix'de yarıştı. 2008 yılında Williams'ın başmühendisi Patrick Head, Williams'ın McLaren ile bir sezon daha Formula 3 Euro Series'de yarışmak konusunda anlaşmazlığa düşen Lewis Hamilton ile 2004 yılı sonunda anlaştığını ancak takımın motor sağlayıcısı BMW'nin Hamilton'ın transferini maddî olarak desteklemekte isteksiz olmasından dolayı anlaşmanın bozulduğunu açıkladı. Genç pilot programında sonradan McLaren CEO'su olacak, aynı zamanda Lewis Hamilton'ın gelişiminden sorumlu olan McLaren yöneticisi Martin Whitmarsh; Hamilton'ın babasının Lewis'i 2005'te GP2'de yarışması konusunda baskıladığını, kendisinin ise Lewis'in bir sezon daha Formula 3 Euro Series'de kalması gerektiğini düşündüğünü belirtti. En sonunda Whitmarsh, Hamilton ve babasına "Bu kadar baskıcı olacaksanız burada kalamazsınız. Biz sizinle çalışmak istiyoruz, eğer siz istemiyorsanız..." deyip Lewis'in sözleşmesini yırttı ancak Hamilton, 6 hafta sonra Whitmarsh'ı tekrar arayarak şartlara uydu ve McLaren ile sözleşmesini yenileyerek 2005'te de Formula 3 Euro Series'de yarıştı. Whitmarsh, bu konu hakkında Lewis'in onu tekrar arayıp sözleşmeyi kabul etmesi konusunda kendisinin gerçekten şanslı olduğunu, eğer Hamilton McLaren'da yarışmasaydı kendisinin bundan sorumlu olacağını söyledi.
Hamilton, 2004 yılının sonunda ilk kez McLaren test sürüşüne katıldı. 2005 sezonu için Formula 3 Euro Series'in son şampiyonu ASM'e katılan Hamilton, 20 yarıştan 15'ini kazanarak sezonu dominant bir şekilde şampiyon kapattı. Aynı sene Zandvoort'ta Marlboro Masters of Formula 3'yi kazanan Hamilton, sezon sonunda Autosport dergisi tarafından 2005'in en iyi 50 pilotu arasında 24. gösterildi.
GP2
Hamilton, 2005'teki dominant sezonunun ardından 2006 GP2 sezonu için ASM'in ana takımı ART Grand Prix ile anlaştı. Lewis Hamilton, GP2'deki ilk sezonunda Nelson Piquet Jr.'a 12 puan fark atarak şampiyon olmayı başardı.
Nürburgring'de pit yolunda hız yaptığı için ceza alan Hamilton, buna rağmen dominant bir şekilde kazanmayı başardı. Silverstone'daki sprint yarışında Hamilton, geçişin zor olduğu yüksek hızlı Becketts virajında iki rakibini birden geçti. İstanbul'da attığı spin yüzünden 18.'liğe kadar gerileyen Hamilton, yarışı ikinci tamamlamayı başardı. Monza'da yarışı Petrol Ofisi FMS pilotu Giorgio Pantano'nun ardında 2. tamamlayan Hamilton, Pantano'nun en hızlı turunun iptal edilmesinin ardından yarışı en hızlı tur ile bitirerek şampiyonluğunu ilan etti.
McLaren pilotları Juan Pablo Montoya'nın NASCAR serisine, Kimi Räikkönen'in ise Ferrari koltuğuna geçmesiyle beraber GP2 şampiyonu Lewis Hamilton'ın boşalan McLaren koltuğuna geçiş ihtimâli tartışılmaya başlandı. Son 2 yıl boyunca şampiyon olduğu Renault'tan McLaren'a geçen Fernando Alonso'nun takım arkadaşlığı için Pedro de la Rosa ve son sene DTM'e ara verip McLaren'da test pilotluğu yapan Gary Paffett ile beraber ismi öne sürülen Hamilton, 2006'nın Kasım ayında ise McLaren tarafından resmen açıklandı. Eylül ayında 2007'de McLaren adına Formula 1'de süreceği Hamilton'a bildirilse de anlaşma, Michael Schumacher'nın emeklilik haberinin gölgesinde kalmaması için kararın kesinleşmesinden 2 ay sonra duyuruldu.
Formula 1 kariyeri
McLaren (2007-2012)
Alonso ile takım arkadaşlığı
Formula 1'de yarışan ilk ve 2021 itibarıyla tek siyahi pilot olan Hamilton, Formula 1'deki ilk sezonunda son 2 sezonun şampiyonu Fernando Alonso ile takım arkadaşı oldu. Henüz ilk yarışından podyuma çıkma başarısı gösteren Hamilton, ilk sezonunu Ferrari pilotu Kimi Räikkönen'in ardından 2. sırada tamamladı. İlk sezonunda Lewis Hamilton 9 kez ile ilk yarışından itibaren üst üste en çok podyuma çıkan pilot, 4 kez ile ilk sezonunda en çok yarış kazanan pilot ve 109 puan ile ilk sezonunda en çok podyuma çıkan pilot olma rekoru dahil olmak üzere birçok rekora imza attı. Sezon boyunca Hamilton'ın takım arkadaşı Alonso ile karıştığı olaylar nedeniyle ikili arasında takımları McLaren'ın da dâhil olduğu bir gerginlik oluştu. Bunun sonucunda ise Kasım ayında Alonso'nun McLaren ile sözleşmesi karşılıklı olarak feshedildi ve İspanyol pilot, 2008 sezonu için eski takımı Renault ile anlaştı. Hamilton, McLaren ile başarılı geçen ilk sezonunun ardından sezon sonunda takımıyla 2012'ye kadar geçerli yıllık 10 milyon pound değerinde sözleşme imzaladı.
Kovalainen ile takım arkadaşlığı
2008 yılında Alonso'nun yerine McLaren koltuğuna oturan Heikki Kovalainen ile takım arkadaşı olan Hamilton, bir sonraki sezonda da başarılı performansını sürdürdü. İkinci sezonunda beş yarış zaferi elde eden Hamilton, on kez de podyuma çıktı. Interlagos'taki sezonun son yarışına 7 puan farkla lider çıkan Hamilton, şampiyonluk şansını ikinci sıradaki Ferrari pilotu Felipe Massa'nın kendi ülkesindeki son yarışa bıraktı. Son turlarında yağmurun bastırdığı yarışı kazanan Massa damalı bayrağı gördüğünde Hamilton Sebastian Vettel'in arkasında 6. sırada olduğundan Massa ile puanları eşitleniyor, Hamilton'a kıyasla daha fazla yarışı 2. olarak tamamlayan Massa şampiyon oluyordu. Massa ve Ferrari ekibi yarış zaferini ve Massa'nın neredeyse kesinleşmiş ilk şampiyonluğunu kutlarken Hamilton, yarışın son turunun son virajında kuru zemin lastikleriyle devam ettiği için yavaşlamak durumunda kalan Timo Glock'u geçerek yarışı 5. bitirdi ve sezonu Massa'nın 1 puan önünde şampiyon kapattı. Hamilton'ın yavaşlayan Timo Glock'u kolay bir şekilde geçerek şampiyonluğunu ilan etmesi şike ve usulsüzlük iddialarını peşinde getirse de Glock, yağmurlu havada kuru zemin lastikleriyle yol tutuşunu çok zor bir şekilde ayarlayabildiği için yavaşladığını belirterek usulsüzlük iddialarını reddetti. 2008 yılında ilk şampiyonluğunu kazanan Hamilton, ayrıca 1996 yılında şampiyon olan Damon Hill'den beri dünya şampiyonu olan ilk Britanyalı pilot oldu. Ertesi sezon Hamilton, şampiyon olduğu 2008'e kıyasla başarısız bir sezon geçirerek 2 yarış zaferiyle sezonu 5. tamamladı.
Button ile takım arkadaşlığı
2009 yılını 12. sırada bitiren Heikki Kovalainen ile 2010 sezonunda devam etmek istemeyen McLaren, Mercedes tarafından satın alınan Brawn ile şampiyon olan Jenson Button'u takıma kattı. McLaren'daki sonraki üç sezonunda Button ile takım arkadaşı olan Hamilton, yarış zaferleri ve podyumlar kazanmaya devam etti. 2010 sezonunun son yarışına lider Fernando Alonso'nun 24 puan gerisinde şampiyonluk şansıyla giren Hamilton, yarışı lider bitiren ve Alonso ile 15 puanlık farkı kapatıp ilk şampiyonluğunu ilân eden Red Bull pilotu Sebastian Vettel'in hemen arkasında ikinci bitirerek sezonu dördüncü olarak tamamladı. Ertesi sezonu 5. bitiren Hamilton, sezonu 2. tamamlayan takım arkadaşı Jenson Button'a geçilerek ilk kez bir sezonu takım arkadaşının gerisinde tamamladı. 2011 sezonunda altı ceza alarak bir sezonda en fazla ceza alan pilot olan Hamilton, sezonu yaptığı kural ihlalleri nedeniyle federasyon ile tartışmaları ve nişanlısı Nicole Scherzinger ile ayrılması dâhil özel hayatında kendi deyimiyle dikkatini dağıtan birçok olay ile tamamladı. 2012 sezonunda ise önceki sezonlarındaki formuna geri döneceği konusunda takımına söz veren Hamilton, sezonu 4. tamamladı. Sezonun bitiminden hemen önce Hamilton, emekli olan Michael Schumacher'nın yerine 2013 sezonunda Mercedes'te yarışacağını açıkladı.
Mercedes (2013-2024)
Rosberg ile takım arkadaşlığı
Mercedes'e katılmasıyla beraber Hamilton'ın yolu, karting zamanında takım arkadaşlığı yaptığı Nico Rosberg ile yeniden kesişti. Hamilton'ın Mercedes'e katılması bazı spor çevrelerince büyük bir sürpriz olarak kabul edilirken bazılarınca ise İngiliz pilotun şampiyonluk yarışındaki McLaren'dan yakın zamanda hiçbir başarısı olmayan Mercedes'e katılması büyük bir kumar olarak değerlendirildi. Mercedes ile ilk sezonunda Hamilton, sadece Macaristan'da kazandığı pol pozisyonundan zafere ulaştı. Sezonu 5 pol pozisyonu ve 5 podyum ile bitiren Hamilton, son 4 sezonda 3. kez sezonu 4. tamamladı.
2014 sezonu öncesinde regülasyonlarda yapılan turbo hibrit motorların kullanımını zorunlu kılan değişiklikler, Mercedes ve Hamilton için oldukça başarılı bir dönemin başlangıcı oldu. Ayrıca getirilen yeni pilot numaralandırma kuralları, pilotların takımlarının bir önceki sezondaki sıralamalarına göre verilen ve her sene değişen numaraların yerine kariyerleri boyunca kullanabilecekleri 2'den 99'a kadar herhangi bir numara seçmelerinin yolunu açtı. Bu düzenlemeyle beraber Hamilton, karting zamanına ithafen o yıllarda kullandığı 44 numarayı seçti. Regülasyon değişikliğinin ilk sezonunda Mercedes 19 yarışın 16'sını kazanırken Hamilton, 11 yarış kazanarak 5 yarış kazanan takım arkadaşı Nico Rosberg'i geride bırakıp 2. şampiyon oldu. Sezonun son yarışı olan Abu Dabi Grand Prix'de şampiyonluğunu ilân eden Hamilton, yarışın ardından radyoda "Bugün hayatımın en güzel günü." ifadelerini kullandı.
2015 sezonu öncesinde Hamilton, normal şartlarda son dünya şampiyonunun kullandığı 1 numaralı aracı kullanmak yerine 44 numara ile yarışmaya devam edeceğini açıkladı. Bunun sebebi sorulduğunda Hamilton 1 numaranın ailevî değeri olan 44 numaranın aksine kendisi için bir şey ifade etmediğini, ayrıca 44 numaranın araçta daha güzel durduğunu belirtti. Hamilton'ın bu adımıyla beraber 2015 sezonu, Alain Prost'un 1993 yılındaki dördüncü şampiyonluğunun ardından emekli olması dolayısıyla 1 numaralı aracın kullanılmadığı 1994'ten beri gridde 1 numaralı herhangi bir aracın olmadığı ilk sezon oldu. Hamilton, 2015 sezonundaki 19 yarışın 10'unu kazanıp 17'sini ise podyumda tamamlayarak sezonu dominant bir şekilde şampiyonlukla tamamladı ve üçüncü şampiyonluğunu kazanarak çocukluktan beri kendisinin idolü olan Ayrton Senna'yı şampiyonluk sayısında yakaladı. 2015 sezonunda Hamilton ve Rosberg arasındaki rekabetin en yoğun yaşandığı yarış, Hamilton'ın Rosberg'i 2.8 saniye farkla geçerek sezonun bitmesine üç yarış kala üçüncü şampiyonluğunu ilân ettiği Birleşik Devletler Grand Prix oldu. 2015 yılının Mayıs ayında Hamilton, Mercedes ile toplam değeri 100 milyon poundu aşan 3 yıllık sözleşme imzaladı ve Formula 1 tarihinde en fazla kazanan pilotlar arasına girdi. Hamilton, sözleşmeyle beraber şampiyonluk kazandığı araçlarını ve ödüllerini saklama hakkını edinmesinin yanı sıra Formula 1'de ender rastlanan bir şekilde kendi imaj haklarına da sahip oldu.