Safa Önal

İstanbul'da dünyaya gelen Safa Önal, Türk sinemasına senarist, yönetmen ve yazar olarak damga vurmuş bir isimdi. Kendisi gibi sanatçı ruhlu bir babanın evladı olan Önal'ın babası Ahmet Fahrettin Önal, sadece bir kaymakam olmakla kalmamış, aynı zamanda resimle ilgilenmiş, kanun çalmış ve şiirler yazmıştı.

Hatta babasının annesi için kaleme aldığı şiirler bestelenerek şarkı olmuş, "Sevildiğini Sanma" adlı şiiri ise Arif Sami Toker tarafından bestelenmiştir. Safa Önal, tanınmış söz yazarı ve sunucu Sezen Cumhur Önal'ın da ağabeyidir.

Haydarpaşa Lisesi'nden mezun olduktan sonra yazarlığa kısa öykülerle adım atan Safa Önal, bu alandaki yeteneğini çeşitli dergilerde çalışarak geliştirdi. Öykülerini topladığı "Dünyanın En Güzel Gemisi" adlı kitabıyla edebiyat dünyasında yerini aldıktan sonra, asıl büyük başarısını senaryo yazarlığında yakaladı.

Önal'ın kaleme aldığı ve filme çekilen tam 395 senaryosu, Guinness Rekorlar Kitabı'na girerek dünya rekoru olarak tescil edildi. Bu yoğun çalışma temposunda Bülent Oran ve Ertem Göreç gibi isimlerle de sıkça yollarının kesiştiği biliniyor.

Kendisi, Erdoğan Tünaş ve Bülent Oran ile birlikte toplamda 2000'den fazla senaryoya imza atmışlardır. TRT'ye verdiği bir röportajda senaristliğin yalnızlığını vurgulayan Önal, "Senaryocu sinemanın en yalnız insanıdır. Kimse senaryocuyu hatırlamaz. Halbuki set öyle mi? Set bir yaşam alanıdır. Ben bu işi sevdim.

Senede ortalama 20-25 senaryo yazdım. Özveriydi bu sevdaydı bu. Başka türlü bu mesleği icra edemezsiniz" diyerek mesleğine olan tutkusunu dile getirmişti.

Zamanla "Kitapsız ilim, Safa'sız film olmaz!" gibi yakıştırmalarla anılır hale gelen Önal, sektördeki ekonomik dengeler nedeniyle zaman zaman eleştirilere de maruz kalmıştır. Oyuncu ve senarist Aydemir Akbaş'ın da belirttiği gibi, Yeşilçam'da senaristler genellikle en az kazanan kişiler oluyordu.

Bu durum, geçimlerini sağlamak için senaristleri yılda çok sayıda film için senaryo yazmaya zorluyordu. Hatta bazen, birkaç yıl önce yazdıkları bir senaryoyu, o dönem popüler olmuş bir oyuncu için yeniden değerlendirdikleri oluyordu.

İki evlilik yapan ve her ikisinden de ayrılan Safa Önal, 1973 yılından itibaren yönetmenlik koltuğuna oturarak yaklaşık 40 filme imza attı. Bunun yanı sıra, Türkan Şoray ve Cihan Ünal gibi isimlerin rol aldığı "Beyaz Şemsiye" gibi popüler fotoromanların senaryolarını da kaleme aldı.

Televizyon dizileri için de senaryolar yazan Önal, 2007 yılında çektiği son filmiyle yönetmenliği bıraktı. 30 Temmuz 2023 tarihinde, 92 yaşında hayata gözlerini yuman usta sanatçı, Feriköy Mezarlığı'nda son yolculuğuna uğurlandı.