Tarık Akan olarak bilinen Tahsin Tarık Üregül, 13 Ekim 1949 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi ve 16 Eylül 2016 tarihinde aynı kentte hayata veda etti. Sinema dünyasına adım attığı günden itibaren sadece oyunculukla değil, aynı zamanda yapımcılık, senaristlik, insan hakları savunuculuğu ve edebiyatla da ilgilendi.
Gençliğinde romantik komedi filmleriyle büyük bir popülerlik yakalayan sanatçı, ilerleyen yıllarda toplumsal ve politik içerikli yapımlarla hem ülke içinde hem de uluslararası arenada derin izler bıraktı. Sayısız festivalde aday gösterilip ödüller kazanarak kariyerini taçlandırdı.
Sinemaya ilk adımını 1970 yılında “Ses” dergisinin düzenlediği yarışmayı kazanarak attı. Ertesi yıl “Solan Bir Yaprak Gibi” filmiyle beyazperdede parlayan Akan, kısa sürede Yeşilçam’ın en sevilen aktörlerinden biri haline geldi. 1972 yapımı “Suçlu”daki performansıyla 1973 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alırken, aynı yıl “Canım Kardeşim”de Halit Akçatepe ile birlikte unutulmaz bir ikili oluşturdu.
Ertem Eğilmez’in yönetmenliğinde, Rıfat Ilgaz’ın ölümsüz eseri “Hababam Sınıfı”nda canlandırdığı “Damat Ferit” karakteriyle geniş kitlelerin gönlünde taht kurdu. Bu rolün devam filmi “Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı”yla da başarıyı pekiştirdi ve Gülşen Bubikoğlu’yla birlikte rol aldığı 1975 yapımı “Ah Nerede”de romantik komedideki ustalığını kanıtladı.
1970’lerin sonlarına doğru oyunculuk anlayışını değiştirerek daha ciddi toplumsal meselelere yönelen Akan, 1978 yılında Çetin İpekkaya ve Cüneyt Arkın’la birlikte “Maden”de başrolü paylaştı. Aynı yıl Zeki Ökten ve Yılmaz Güney’in imzasını taşıyan “Sürü”de de yer aldı ve bu filmin 1979 Locarno Uluslararası Film Festivali’nden Altın Leopar ödülüyle dönmesiyle uluslararası arenada adından sıkça söz ettirmeye başladı.
Yılmaz Güney’in vizyonuyla şekillenen “Yol”da (1981) da rol alan sanatçı, filmin 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanmasıyla birlikte uluslararası platformda da tanınırlığı artarken, kendisi de bu büyük başarıya katkıda bulundu.
1990’lı yıllarda “Karartma Geceleri” filmiyle Yeşilçam klasikleri arasında yerini alan Akan, ardından “Yolcu” (1994), “Yılmaz Güney: Adana–Paris” (1995) belgeseli, “Koçum Benim” (2002-2003) dizisi, “Vizontele Tuuba” (2003) ve “Deli Deli Olma” (2009) gibi farklı projelerde de yer aldı. “Deli Deli Olma”nda, 28 yıl aradan sonra Şerif Sezer’le yeniden bir araya gelerek izleyicilerin beğenisini topladı. Sinema kariyeri boyunca yedi kez Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görülerek, bu alandaki kalıcı başarısını bir kez daha kanıtladı.
Tarık Tahsin Üregül, sahne adıyla Tarık Akan, 13 Aralık 1949 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Türk sinemasının en yakışıklı ve en karizmatik "jön"lerinden biri olarak başladığı kariyerini, zamanla toplumsal duyarlılığı yüksek, politik ve cesur rollerle taçlandırarak sinema tarihinin en saygın ve en önemli aktörlerinden biri haline gelmiştir.
Asker olan babasının görevi nedeniyle Erzurum ve Kayseri gibi Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde büyüyen Akan, Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği ve ardından İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nden mezun oldu. Sinemaya adım atışı, 1971 yılında Ses dergisinin düzenlediği oyunculuk yarışmasında birinci olmasıyla gerçekleşti. Bu başarı, onun için sinema dünyasının kapılarını ardına kadar araladı.
1970'li yılların başında, özellikle Ertem Eğilmez'in yönettiği Arzu Film yapımı filmlerle bir anda Türkiye'nin en popüler yıldızı haline geldi. "Ah Nerede", "Mavi Boncuk", "Sev Kardeşim", "Tatlı Dillim" ve "Yalancı Yarim" gibi romantik komedilerde canlandırdığı yakışıklı, romantik ve çapkın Ferit karakteriyle genç kızların sevgilisi oldu.
Bu dönemde Gülşen Bubikoğlu ve Emel Sayın gibi dönemin ünlü kadın yıldızlarıyla unutulmaz bir uyum yakaladı. Ancak bu ticari başarının yanı sıra, "Canım Kardeşim" (1973) gibi dram filmlerindeki performansıyla da oyunculuk yeteneğinin derinliğini gösterdi.
1970'lerin sonlarına doğru kariyerinde radikal bir değişikliğe gitti. Popüler romantik komedilerden uzaklaşarak, toplumsal sorunları eleştiren, politik mesajlar içeren ve daha gerçekçi karakterlere yöneldi. Bu dönem, onun bir "star"dan, usta bir "aktör"e dönüştüğü yıllar oldu.
Zeki Ökten'in yönettiği "Sürü" (1978) ve Cüneyt Arkın'la başrolü paylaştığı "Maden" (1978) filmleri, bu yeni dönemin başlangıcı oldu. Bu filmlerdeki performansıyla büyük beğeni topladı ve Altın Portakal Film Festivali'nde ödüller kazandı.
Rol aldığı yapımlar
Toplam 119 yapımda yer aldı; en bilinen 12 tanesi listelendi.
- Siyaset Meydanı (1994) — Self - Interviewee
- Altın Kelebek Ödülleri (1973) — Self - Winner
- Koçum Benim (2002) — Koç
- Ahh İstanbul (2006) — Ahmet Zeybek
- Gece Yürüyüşü (2004) — Sinan
- Hababam Sınıfı (1975) — Damat Ferit
- Sev Kardeşim (1972) — Ferit
- Beyoğlu Güzeli (1971) — Ferit Aker
- Yol (1982) — Seyit Ali
- Vizontele Tuuba (2004) — Güner Sernikli
- Umut Dünyası (1973) — Ahmet
- Derman (1983) — Şehmuz
Yapım ve künye bilgileri TMDB'den alınmıştır.
