Tarık Akan
Türk sinema sanatçısı (1949–2016)
Tahsin Tarık Üregül, sahnede Tarık Akan adıyla tanınan, 13 Ekim 1949’da İstanbul’da doğmuş ve 16 Eylül 2016’da aynı şehirde vefat etmiş bir sanatçıdır. Aktörlüğün yanı sıra yapımcılık, senaryo yazarlığı, aktivizm ve edebiyatla da uğraşan Akan, gençlik döneminde romantik komedi filmleriyle, sonraki yıllarda ise toplumsal ve politik temalı yapımlarla geniş kitlelerin takdirini kazanmıştır. Kariyeri boyunca pek çok ulusal ve uluslararası festivalde ödül almış, adaylıklarıyla da adından söz ettirmiştir.
1970’de “Ses” dergisinin düzenlediği oyunculuk yarışmasını birinci bitirerek sinema yolculuğuna adım atan Tarık Akan, 1971 yapımı “Solan Bir Yaprak Gibi” filmiyle göz kamaştırdı ve kısa sürede Yeşilçam’ın en popüler yüzlerinden biri haline geldi. 1972’de “Suçlu” filmindeki performansı, 1973 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü getirdi. Aynı yıl “Canım Kardeşim”de Halit Akçatepe ile birlikte sahne aldı. Ertem Eğilmez’in yönettiği ve Rıfat Ilgaz’ın eserinden uyarlanan “Hababam Sınıfı”nda “Damat Ferit” karakterini canlandırarak büyük bir sevgi topladı; bu rol, devam filmi “Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı”yla da zirveye ulaştı. 1975’de Gülşen Bubikoğlu ile “Ah Nerede”de romantik komedi başarısını pekiştirdi.
1970’lerin sonlarına doğru imajını değiştirerek toplumsal konulara yönelen Akan, 1978 yapımı “Maden”de Cüneyt Arkın’la başrolü paylaştı. Aynı yıl Zeki Ökten ve Yılmaz Güney’in ortak yapımı “Sürü”de yer alarak, filmle 1979’da İsviçre Locarno Uluslararası Film Festivali’nde Altın Leopar ödülünü kazandı. Yılmaz Güney’in etkisiyle “Yol”da (1981) da rol alan sanatçı, bu yapımın 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanması ve kendi adaylığıyla uluslararası alanda tanındı.
1990’larda “Karartma Geceleri” filmiyle Yeşilçam klasikleri arasına adını ekledi. Ardından “Yolcu” (1994), “Yılmaz Güney: Adana–Paris” belgeseli (1995), “Koçum Benim” dizisi (2002‑03), “Vizontele Tuuba” (2003) ve “Deli Deli Olma” (2009) gibi projelerde de boy gösterdi. “Deli Deli Olma”da, 28 yıl aradan sonra Şerif Sezer ile tekrar bir araya gelerek seyircilerin beğenisini topladı. Sinema serüveni boyunca yedi kez Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alarak, bu alandaki başarısını perçinledi.