Türkiye'de konuşulan diller

Türkiye Cumhuriyeti anayasasının 3. maddesine göre resmi dil tek başına Türkçedir. Bununla birlikte, ülke içinde bölgesel diller ve göçmen toplulukların konuştuğu çeşitli azınlık dilleri de hayatını sürdürmektedir. Kürtçe, Arapça ve Zazaca, Türkiye’de en çok rastlanan azınlık dillerindendir.

Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923) ile tanınan ve resmi statü kazanan azınlık dilleri arasında Ermenice, Rumca ve Modern İbranice yer alır. 18 Ekim 1925 tarihli Türkiye‑Bulgaristan Dostluk Antlaşması ise Bulgarcayı da resmi azınlık dili olarak kabul etmiştir. 2013‑06‑18 tarihli Ankara 13. İdare Mahkemesi kararına göre, Süryaniler Lozan’da tanınan haklarından yararlanabilir ve 2014’ten itibaren Süryanice eğitim veren okullar açılmıştır.

Coğrafi olarak Türkiye’nin sınırları içinde tarih boyunca pek çok dilsiz hâle gelmiş ya da hâlen konuşulan diller bulunmuştur. M.Ö. 2000’li yıllara tarihlenen, çivi yazısıyla kaydedilen ve Hint‑Avrupa dil ailesinin en eski örneği sayılan Hititçe, Anadolu’nun en eski dillerinden biri olarak kabul edilir. Luvi, Palaca, Lidce ve bu gruplara bağlı Likçe, Lidca, Milyanca gibi diller de bir zamanlar bölgede konuşulmuş, ancak Helenleştirmenin ve Yunanca lehçelerinin etkisiyle yok olmuştur. Van Gölü çevresinde ise Urartuca, Urartu Krallığı döneminde (M.Ö. 9.–6. yüzyıllar) kullanılmıştır.

Osmanlı Devleti döneminde, özellikle Tanzimat sonrası eğitimli sınıflar arasında Fransızca ortak iletişim dili hâline gelmiştir. Günümüzde ise resmi eğitim dili Türkçe olup, anayasanın 42. maddesi gereği başka bir dilin anadil olarak öğretimi yasaktır. Azınlık ve bölgesel diller genellikle seçmeli dersler kapsamında ele alınırken, yabancı dil olarak İngilizce, Almanca, Fransızca ve Arapça gibi diller okutulmaktadır.