Yılmaz Gruda

Türk sanatının usta ismi Yılmaz Gruda, 14 Mart 1930'da İstanbul'da doğdu. Asıl adı Ahmet Yılmaz Arkon olan Gruda, babası Hasan Bey ve annesi Emine Mediha Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Hasan Bey, Arnavutluk'tan bir kan davası nedeniyle İstanbul'a göç etmiş ve burada sütçülük yaparak hayatını kazanıyordu. Gruda'nın ebeveynleri daha sonra boşanmış ve o, babası ile birlikte Ankara'ya taşınmıştır.

Çocukluk yaşlarında edebiyatla tanışan Gruda, 12-13 yaşlarındayken Mahmut Makal'ın "Bizim Köy" kitabından ilham alarak yazdığı "Memo" adlı romanı ile dikkat çekti. Roman, bölümler halinde bir gazetede yayımlanmaya başladıysa da gazete kapanınca Gruda, bu romanı "Memo'ya Mektuplar" adlı şiire dönüştürdü. Şiirini "Yağmur ve Toprak" dergisinde yayımladı.

İlköğrenimini İstanbul'da tamamlayan Gruda, daha sonra Ankara Ticaret Lisesi'ne devam etti. Lise eğitimini yarıda bırakarak devlet memuru olan sanatçı, şiir yazmaya da devam etti. Şiirleri "Varlık" ve "Kaynak" gibi gazete ve dergilerde yayımlandı. Bir süre İkinci Yeni akımı içinde yer aldı ve 1952'de "Mavi" dergisinde şairane bir anlatım içeren şiirler yazdı. Bu dönemde Attila İlhan ile birlikte Mavi akımının öncüleri arasında yer aldı.

1954'te memuriyetten istifa eden Gruda, İstanbul'a gitti ve tiyatro hayatına başladı. Tiyatro Derneği Cep Tiyatrosu'nda iki sezon sahne aldıktan sonra, Ankara Devlet Tiyatrosu'nda oyunculuk kariyerine devam etti. "Ankara Meydan Sahnesi" ve "Nisa Serezli" topluluklarında görev aldı. İstanbul'da Büyükşehir Belediyesi'ne ait Muammer Karaca Tiyatrosu'nu yönetti ve 1959'da ilk kez "Çağdaş Meddah" adlı tek kişilik gösteriyi sahneleyerek büyük beğeni topladı.

Yılmaz Gruda, yazdığı oyunlarla da adından söz ettirdi. "Efendiler Lütfen Şapkanızı Çıkarın" (1958), "Susanların Sonu" (1960) ve "Körün Gözü" (1960) gibi oyunları kaleme aldı. Ayrıca eşi Türkan Gruda ile birlikte yazdığı "Sultan Aziz Vakası" ve "Kavuklu Hamdi" adlı oyunları da önemli eserlerindendir. Gruda, 1959'dan itibaren sinema ve televizyon yapımlarında da rol almaya başladı ve "Dokuz Dağın Efesi" filminde ilk kez izleyici karşısına çıktı.