Ayşen Gruda
Türk sinema sanatçısı (1944–2019)
Ayşen Gruda, 22 Ağustos 1944’te İstanbul Bakırköy Yeşilköy’de dünyaya geldi. Erman soyadını taşıyan üç kız çocuğundan ortanca olarak doğan bir ailenin üyesiydi; babası bir kara tren makinistiydi. Çocukluğunda komedi yeteneği, Yeşilköy’deki evlerinin yanındaki Ermeni komşularını taklit ederken ailesi tarafından fark edildi. Lise yıllarında babasını kaybetmesi, aileyi maddi zorluklara sürükledi ve genç Ayşen, okulu bırakıp çalışmaya başladı. Kardeşi Ayben ve ablası Ayten de ileride oyunculuk dünyasına adım attı.
Profesyonel sahne hayatına Tevfik Bilge’nin turne tiyatrosunda başladı ve 1962’de “Kongre Eğleniyor” adlı vodvilde küçük bir hizmetçi rolüyle ilk deneyimini kazandı. On altı yıl süren tiyatro kariyerinin ardından 1977’de televizyonda yayınlanan bir eğlence programındaki “Domates Güzeli Nahide Şerbet” skeçiyle geniş kitlelerce tanındı; bu performans ona “Domates Güzeli” lakabını kazandırdı.
Oyunculuğu sadece sahneyle sınırlı kalmadı; yakın arkadaşı Adile Naşit’le birlikte Ertem Eğilmez’in çekirdek kadrosunda yer alarak Yeşilçam’da pek çok unutulmaz filmde boy gösterdi. “Tosun Paşa”, “Süt Kardeşler”, “Şaban Oğlu Şaban”, “Hababam Sınıfı”, “Neşeli Günler” gibi klasiklerde rol alırken, “Mum Söndü”, “Devekuşu Kabare”, “Hababam Sınıfı Müzikali” ve “Yedi Kocalı Hürmüz” gibi oyun ve müzikallerde de sahne aldı. 2014’te Cem Yılmaz’ın “Pek Yakında” filminde senarist ve yönetmen olarak görev yaptı.
Kişisel yaşamında, Ankara Meydan Sahnesi’nde tanıştığı Yılmaz Gruda ile 1965’te evlendi; çiftin Elvan adında bir kızları oldu. Ancak evlilik 11 yıl sürdükten sonra 1976’da sona erdi. Ayşen Gruda, 2016’da Müjdat Gezen ile geçmiş bir aşkı ve 1963’te nişanlandıklarını itiraf etti. Kardeşi Ayben’in 24 Aralık 2023’te 55 yaşında vefat ettiği de aile içinde bir başka üzüntü kaynağıydı.
Sağlık sorunlarıyla mücadele eden Gruda, pankreas kanseri tedavisi gördüğü bir hastanede solunum yetmezliği nedeniyle 23 Ocak 2019’da 74 yaşında hayata veda etti. Cenazesi 25 Ocak 2019’da İstanbul’da Zincirlikuyu Camii’nde kılınan namazın ardından toplandı.