Bir Yudum Salep — Gerçek Salep Nedir?

Bir yudum salep, kar altında içilen sıcak bir tesellidir. Üzerine tarçın serpilen bu koyu içecek, adını yapıldığı orkide türünün yumrusundan alır.

Salep nedir?

Salep, bazı yabani orkide türlerinin yer altındaki yumrularının kurutulup toz haline getirilmesiyle elde edilen bir maddedir. Bu toz sütle kaynatıldığında kıvam verir; içeceğe adını veren de budur.

Kelime, Arapça hasyu's-sa'leb (tilki hayası) tamlamasından gelir — orkide yumrusunun biçimine benzetilerek verilmiş bir addır.

Neden pahalı ve korumalı?

Bir kilo salep tozu için binlerce orkide yumrusu gerekir ve bu bitkiler yalnız doğada yetişir; kültür tarımı çok zordur. Aşırı toplama yüzünden birçok tür tehlike altına girmiştir.

Bu nedenle Türkiye'den salep ihracatı yasaktır. Piyasada satılan hazır karışımların çoğu gerçek salep içermez; nişasta, süt tozu ve aroma karışımıdır. Gerçek salep, kokusundan ve verdiği ipeksi kıvamdan anlaşılır.

Nasıl hazırlanır?

Bir bardak süte yaklaşık bir tatlı kaşığı salep tozu ekle.
Soğuk sütle karıştır, topaklanmasın diye sürekli çırp.
Kısık ateşte, karıştırmayı bırakmadan kaynama noktasına getir.
Kıvam alınca ocaktan al, bardaklara paylaştır.
Üzerine tarçın serp.

Kaynatırken karıştırmayı bırakmak dipte tutmaya ve topaklanmaya yol açar — salebin tek zor tarafı budur.

Boğaza iyi gelir mi?

Salebin öksürük ve boğaz ağrısına iyi geldiği yönündeki geleneksel inanç, içeceğin sıcaklığı ve yoğun kıvamının boğazı kaplamasıyla ilgilidir; rahatlatıcı etkisi buradan gelir. Tıbbi bir tedavi değildir, ama kış günü rahatlatır.

Dondurmadaki salep

Maraş dondurmasının çekilebilir, geç eriyen yapısı da salep sayesindedir. Keçi sütü ve salep birleşimi, dondurmaya o bilinen esnekliği verir.

Diğer kış içecekleri için bozaya, tatlı tarifleri için Tarifler bölümüne bakabilirsin.

İlgili konular

Bir Yudum Ayran — Nasıl Yapılır, Neden Tuzludur? Ayran nasıl yapılır, yoğurt-su oranı ne olmalı? Yayık ayranı farkı, tuzun işlevi ve kebabın yanında neden ayran içildiği. Bir Yudum Boza — Neden Kışın İçilir? Boza nedir, darıdan nasıl yapılır? Orta Asya'dan gelen tarihi, tarçın ve leblebi eşleşmesi, neden yalnız kış aylarında satıldığı. Bir Yudum Kahve — Türk Kahvesi Nasıl Pişirilir? Türk kahvesi nasıl pişirilir, köpüğü neden kaçar? Sade-orta-şekerli ayrımı, yanında su ikramının sebebi ve kahve falı geleneği. Bir Yudum Sevgi — Bu Söz Neden Tutuyor? "Bir yudum sevgi" ne demek? Soyut kavramın somut ölçüyle anlatılması, bir tutam umut gibi akrabaları, aşk ile sevgi farkı ve Yudum'un albümü. Bir Yudum Sohbet — Kısa Sohbetin Değeri Bir yudum sohbet nedir? Kısa ama sürekli konuşmanın değeri, IRC'nin neden hâlâ ayakta olduğu ve Yudum.NET odalarına nereden başlanacağı. Bir Yudum Su — Günde Ne Kadar Su İçmeli? Günde 8 bardak kuralı doğru mu? Susuzluk nasıl oluşur, ne kadar su gerekir, su kaybının işaretleri neler? Yaygın yanlışlarla birlikte.

Bir Yudum Çay — Türk Çayı Nasıl Demlenir? Tavşankanı çay nasıl demlenir, kaç dakika bekler? Rize'de çay tarımı, ince belli bardağın sebebi ve çayın sohbetteki yeri. Bir Yudum Şalgam — Şalgam Suyu Nedir, Nasıl Yapılır? Şalgam suyunda asıl malzeme siyah havuçtur. Nasıl fermente edilir, acısı nereden gelir, kebabın yanında neden içilir? Bir Yudum Şarap — Anadolu'da Bağcılık ve Yerli Üzümler Anadolu'da 6000 yıllık şarap tarihi, Öküzgözü ve Boğazkere gibi yerli üzüm çeşitleri, bağ bölgeleri ve servis sıcaklıkları. Bir Yudum Şerbet — Osmanlı Şerbetleri ve Yapımı Şerbet nedir, nasıl yapılır? Osmanlı mutfağındaki yeri, lohusa şerbeti ve tatlı şerbetinde sıcak-soğuk kuralı. Radyo Yudum (YudumFM) — Yudum Radyo Nedir, Nasıl Dinlenir? Radyo Yudum, Yudum.NET'in internet radyosu YudumFM'dir. Türkçe müzik çalar, ücretsiz ve reklamsızdır. Nasıl dinlenir, şarkı isteği nasıl yapılır?