Astronomi konulu haberler

170 yılı aşkın süredir astronomları meşgul eden yakın bir ikili yıldız sistemindeki gizemli bir salınımın kaynağına dair önemli bir bulguya ulaşıldı.

James Webb uzay teleskobu, 280 ışık yılı uzakta bulunan TOI-561 b adlı lav gezegeninin kalın bir atmosferi ve silikat bulutlarından oluşan dev bir “güneş kremi” sayesinde gelen ışığın %75’ini yansıttığını ortaya koydu.

Max Planck Enstitüsü liderliğindeki uluslararası ekip, 12,5 milyar ışık yılı uzakta bulunan J0148-4214 galaksisinde üç aktif süperkütleli kara deliği tespit ederek, evrenin doğumundan sadece 1,2 milyar yıl sonra oluşan devasa kara deliklerin büyüme ve birleşme süreçlerine ışık tuttu.

Avrupa Güney Gözlemevi'nin VLT'siyle yapılan gözlemler, CD-35 2722 sisteminde Jüpiter kütlesinde bir nesnenin, bir kahverengi cüceyi döndüğünü ortaya koyarak, Güneş Sistemi dışındaki ilk ay olma ihtimalini gündeme taşıdı.

NASA’nın OSIRIS‑REx misyonu tarafından getirilen Bennu örnekleri, asteroitin iç‑dış bölge karışımından oluştuğunu ve Jüpiter’in erken dönem kütle çekim etkisinin bu karışımı yönlendirdiğini ortaya koyuyor.

NASA'nın Artemis II görevinin ilk bilimsel verileri, insan gözleminin önemini, Ay'ın beklenmedik renk çeşitliliğini ve göktaşı çarpma risklerinin düşük olduğunu gösterdi. Elde edilen bulgular, gelecekteki Ay görevleri için kritik bilgiler sunuyor.

Uluslararası bir ekip, Mrk 501 galaksisinin merkezinde iki süper kütleli kara deliğin birbirine dolanarak 100 yıl içinde birleşebileceğini gösteren yeni radyo gözlemleri sundu.

NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu, 20 ışık yılı uzakta bulunan kahverengi cüce SIMP 0136’nın atmosferindeki kaotik görünümü, sadece iki temel faktörle yönlendirilen üç tekrarlayan hava durumuna indirgedi.

Bilim insanları, farklı boyutlardaki kara deliklerin devasa jetler fırlatırken şaşırtıcı derecede benzer bir evrensel kurala uyduğunu ortaya çıkardı.

Hubble Uzay Teleskobu, 4,5 milyar ışık yılı uzaklıktaki SDSS J1038+4849 galaksi kümesinde, iki parlak galaksinin gözlerini, bir burun ve geniş bir gülümsemeyi andıran bir görüntü yakaladı; bu şaşırtıcı şekil, Einstein'ın öngördüğü güçlü kütleçekim merceklenmesiyle açıklanıyor.

MIT liderliğindeki bir araştırma, 300 ışık yılı uzaklıktaki ZTF J0440+2325 sisteminde, düşük kütleli bir yıldızın kahverengi cüce bir nesneyi yavaşça tükettiğini ve bu sürecin milyarlarca yıl devam edebileceğini gösterdi.

Ekim ayında gökyüzü, Jüpiter’in Ay’ın arkasına saklanması, Drakonid ve Orionid meteor yağmurları ve 25‑26 Ekim’de görülecek parlak Avcı Ayı gibi dört etkileyici olaya ev sahipliği yapıyor.

James Webb Uzay Teleskobu, genç yıldızların etrafındaki ‘ekstrem enkaz diskleri’ni inceleyerek, gezegenlerin çarpışma süreçlerine dair yeni kanıtlar sundu; bu diskler, Mars büyüklüğündeki gök cisimlerinin çarpışmalarını ve bu çarpışmaların oluşturduğu toz bulutlarını gözler önüne seriyor.

Ekim ayında Satürn'ün karşıtlığı, Halley Kuyruğu'ndan gelen Orionid meteor yağmuru ve Ay'ın Pleiades yıldız kümesiyle yakın geçişi gökyüzü meraklıları için unutulmaz bir dizi gözlem fırsatı sunuyor.

Ultradetaylı bilgisayar simülasyonları, ilk yıldızların karanlık evreni aydınlatıp karbon, oksijen ve demir gibi yaşam için temel elementleri nasıl yaydığını gösteriyor; bu bulgular JWST gözlemleriyle eski yıldızların kimyasal izlerini birleştirerek kozmik tarihimize yeni bir köprü kuruyor.

Arizona Üniversitesi araştırmacılarının JWST verileriyle yaptığı çalışma, evrenin doğumundan sadece 500 milyon yıl sonra galaksilerin karbon, oksijen ve silikon gibi ağır elementleri uzaya yaydığını gösteriyor.

Einstein Probe uydusunun kaydettiği 10 dakikalık X‑ışını patlaması, iki nötron yıldızının çarpışmasıyla oluşan bir magnetarın kanıtı olarak değerlendiriliyor.

JWST, genç yıldızların etrafındaki gaz ve toz disklerinde gaz kaybının zamanla değişen jet, moleküler rüzgar ve radyasyon kaynaklı akımlar sayesinde gerçekleştiğini gösterdi; bu da dev gezegenlerin atmosferlerini toplama süresinin sınırlı olduğunu ortaya koyuyor.

2026'da yapılan yeni araştırmalar, erken evrenin beklenmedik derecede karmaşık galaksilerini açıklamak için metal oranı düşük cüce galaksilerdeki devasa yıldızların davranışlarını inceliyor. Bu yıldızların rüzgarlarının beklenenden daha zayıf olması, evrimin farklı yollar izlediğine işaret ediyor.

Amatör bir astronomun Quebec'teki bir göl çevresindeki dairesel şekli fark etmesi, 25 km çapında ve 390 milyon yıl öncesine tarihlenen büyük bir çarpma kraterinin keşfedilmesine yol açtı.

Tel Aviv Üniversitesi araştırması, Kıyamet Günleri topluluğunun 364 günlük takvimini erken dönemlerde kullandığını, ancak astronomik kayma ve siyasi değişimler nedeniyle zamanla terk edildiğini öne sürüyor.

Neptün'ün ötesindeki bazı küçük gök cisimlerinin alışılmadık yörüngeleri, Güneş Sistemi'nin çok daha dışındaki dev bir gezegenin varlığı ihtimalini güçlendiriyor.

James Webb Uzay Teleskobu, Satürn ve Uranüs arasındaki küçük gök cismi Chariklo'nun iki halkasının sadece birkaç yıl içinde zıt yönlerde opaklık değişiklikleri gösterdiğini tespit etti; bu bulgu, küçük gök cisimlerinin halkalarının çok daha dinamik olabileceğini gösteriyor.

XRISM uydu gözlemleri, H1821+643 kuazarı etrafındaki süperkütleli kara delik rüzgarlarının enerji seviyesinin önceki tahminlerin 100 katı olduğunu ve bu rüzgarların 300.000 ışık yılı uzakta galaksiyi aşarak devasa bir kozmik çalkantı yarattığını ortaya koydu.

Ultraviyole ışıkta karanlık desenler bırakan Venüs bulutlarındaki bilinmeyen emicinin ışık absorpsiyon gücü, yeni sayısal modellemelerle dar bir aralığa indirgenerek, organik ya da inorganik olma ihtimalleri netleşti.

Eylül, gökyüzü gözlemcileri için Venüs'ün ışıl ışıl parlaması, Hasat Ayı'nın Satürn ve Neptün ile birlikte yükselmesi ve ekinoksun mevsim geçişini işaret etmesiyle dolu bir ay sunuyor.

NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, Florida'dan SpaceX Falcon Heavy ile fırlatıldı, L2 noktasına doğru bir milyon mil yolculuğa başladı ve karanlık madde, karanlık enerji ve dış gezegenler üzerine devrim niteliğinde gözlemler yapacak.

NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, Hubble boyutundaki aynası ve 100 kat daha geniş görüş alanıyla, karanlık madde ve karanlık enerjiyi çözümleyecek, yeni gezegenler keşfedecek ve evrenin haritasını yeniden çizecek.

NASA, Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun son hazırlık aşamasına geçtiğini ve 30 Ağustos Pazar sabahı SpaceX Falcon Heavy roketiyle fırlatılacağını duyurdu.

21 Ağustos 2026 tarihinde İspanya'da gerçekleşen tam Güneş tutulması sırasında Güneş'in koronasının olağanüstü altın rengiyle parladığı gözlemlendi.

Astronomlar, Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması V’nin (SDSS-V) DR20 verilerini yayınlayarak evrenin en geniş spektrumlu haritasını ortaya çıkardı. Üç milyondan fazla yeni spektrumla birlikte kara delikler, nadir yıldızlar ve gizli gaz bulutları gibi kozmik fenomenlere dair çarpıcı keşifler sunuluyor.

12 Ağustos 2026'da Avrupa semalarında yaşanacak olan nadir tam güneş tutulması, İspanya'dan en net şekilde izlenecek. Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Javalambre Gözlemevi'nden yapacağı canlı yayınla bu göksel olayı tüm dünyayla paylaşacak.

Her yıl merakla beklenen Perseid meteor yağmuru, 2026 yılında 12 Ağustos gecesi zirveye ulaşacak. Türkiye'nin dört bir yanından izlenebilecek bu muhteşem gök olayını en iyi şekilde gözlemlemek için şehir ışıklarından uzak, karanlık ve açık alanlar tercih edilmeli.

Bilim insanları, kara deliklerin enerji üretim mekanizmasını laboratuvar ortamında kanıtladı. Bu devrim niteliğindeki gelişme, geleceğin enerji kaynakları için yeni bir yol açabilir.

NASA'nın New Horizons uzay aracı, 321 günlük kış uykusunun ardından 23 Haziran 2026'da sorunsuz biçimde uyandı. Dünya'dan yaklaşık 9,5 milyar km uzaktaki araç dış heliosferi inceleyecek.

Freeman Dyson’ın 1960’da öne sürdüğü ‘Dyson Kümesi’ kavramı, günümüz astronomi ekipmanlarıyla test ediliyor. Yeni bir çalışma, bu devasa yapının kırmızı ve beyaz küçük yıldızlar etrafında nasıl görüneceğini ve neden bu yıldızların en cazip hedefler olduğunu açıklıyor.

James Webb ve Hubble uzay teleskoplarının verileriyle incelenen Terzan 5, sıradan bir yıldız kümesi değil; Samanyolu'nun ilk dönemlerine ışık tutan 12,5 milyar yıllık bir kozmik fosil olarak tanımlandı.