Aclan Sayılgan

Aclan Sayılgan (1924, İzmir – 5 Eylül 2001, İzmir), Devlet Tiyatroları'nda uzun yıllar görev yapmış oyuncu ve yazardır. Gençliğinde Türkiye Komünist Partisi'ne katılmış, sonradan bu çizgiden tamamen koparak Türk solunu eleştiren kitaplarıyla tanınmıştır.

Tiyatro ve siyaset

İzmir'de doğdu, liseyi bu şehirde bitirdikten sonra Ankara Devlet Konservatuvarı'nın tiyatro bölümüne girdi ve 1948'de mezun oldu. Ankara'da Devlet Tiyatroları'nda ve TRT'de oyuncu, yönetmen olarak çalıştı; emekliliğine kadar sahneden ve radyodan uzaklaşmadı. 1972'de Kâtip Çıkmazı oyunundaki rolüyle Sanat Sevenler Derneği'nin en iyi yardımcı erkek oyuncu ödülünü aldı. Yazdığı tiyatro oyunlarının önemli bir bölümü basılmadan kaldı.

1940'ların ikinci yarısında TKP'ye üye oldu ve 1951'de başlayan tutuklamalar sürecinde yargılananlar arasında yer alarak bir süre cezaevinde kaldı. Daha sonra komünizmden ayrıldı. Bu kırılmayı ve hayat hikâyesini 1962'de yayımlanan İnkâr Fırtınası adlı otobiyografisinde anlattı. Aynı dönemde Attilâ İlhan ile yakın bir dostluğu vardı.

Eserleri

Yazarlığının ağırlık merkezi sol hareketlerin tarihi ve eleştirisidir. 1960'lardan 1980'lerin ortasına uzanan dönemde Türkiye'de Sol Hareketler, Solun Doksan Dört Yılı, Yeni Sol, Soldaki Çatlaklar, Soldaki Bitmeyen Kavga ve Ansiklopedik Marksist Sözlük gibi kitaplar yayımladı. Kişisel tanıklıklarından beslenen Tutuklama (1974) ve Deprem (1975) adlı romanları da vardır.

Oyuncu Şahap Sayılgan'ın babasıdır. İzmir'de hayatını kaybetti ve Doğançay Mezarlığı'na defnedildi.