Antão Gonçalves
Portekizli kâşif
Antão Gonçalves, 15. yüzyılda Rio do Ouro bölgesinde Afrikalıları yakalayan ilk Avrupalı olarak tarihe geçen bir Portekizli kaşiftir.
1441 yılında, Henry adlı bir kâşifin yönlendirmesiyle, Nuno Tristão komutasındaki bir seferde Batı Afrika kıyılarını keşfetmek üzere yola çıktı. Gonçalves, Tristão’ya göre oldukça genç olduğundan, asıl görevi Akdeniz foklarını avlamaktı. Küçük teknesini fok derileriyle doldurduktan sonra, kendi inisiyatifini kullanarak Portekiz’e geri dönmek için birkaç Afrikalı yakalama planı yaptı. Dokuz kişilik mürettebatıyla birlikte bir kabile üyesi ve hizmetçi olarak çalışan bir siyah kadını esir aldı.
Bu dönemde Tristão da aynı bölgeye gelmişti ve iki grup bir araya gelerek, Adahu adında bir soylunun önderliğinde 10 kabile üyesi daha yakaladı. Chronica de Zurara’ya göre, yakalananlar “Sahara Azenegue” dili konuşuyordu. Tristão’nun seferine katılan bir Arap, yerel halkla fidye müzakereleri yürütürken aynı zamanda planlarını da açıkladı. Yaklaşık 150 yaya, 35’i at ve develerle kıyıya çıkıp Portekizlileri pusuya düşürmeye çalıştı; ancak plan ortaya çıktı ve grup hızla gemilere geri döndü. Yerli halk sahilde ortaya çıkarak, köleleştirilen Arap’ı da gösterdi. Bu olaydan sonra Gonçalves Portekiz’e geri dönerken, Tristão güney yönünde keşiflerine devam etti.
1442’de, bir önceki seferde yakaladığı asilzadeyi yanına alarak yeni bir yolculuğa çıktı. Amacı, bir dizi siyah köle karşılığında takas yapmaktı; 10 köle, bir miktar altın tozu ve çok sayıda devekuşu yumurtası aldı. Ancak bu sefer, Rio do Ouro’nun kıyılarına bile ulaşamadı ve keşif açısından bir sonuç elde edemedi.
Gonçalves’in adı, bu faaliyetleri nedeniyle bir arma ile anıldı. 16. yüzyılın başlarında Madagaskar kıyılarında dolaşan başka bir Antão Gonçalves ile karıştırılmamalıdır.