ASALA

ASALA, yani Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia (Ermenice: Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակ), 1975‑1994 yılları arasında 16 ülkede, Türkiye dahil, sivil, mülki ve diplomatik hedeflere yönelik bombalı ve silahlı saldırılar düzenleyen bir solcu‑aşırı milliyetçi silahlı örgüttür. Toplamda elliden fazla bombalı saldırıdan sorumlu tutulmuş ve 1980‑1990 döneminde ABD’nin terör örgütü listesine konulmuştur. 1985 sonrası aktif faaliyet göstermemiş olsa da, ABD, Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, AB ve Rusya gibi ülkelerin terör listelerinde hâlâ yer almaktadır.

Örgüt, Lübnan’da 1975 yılında Beyrut’ta, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi’nin desteğiyle Agop Agopyan tarafından kuruldu. Amacı, Ermeni kimliğini dünya kamuoyuna tanıtmak, diasporadaki milliyetçi duyguyu canlandırmak, bağımsız bir Ermenistan yaratmak, Ermeni Kırımı’nı soykırım olarak kabul ettirip tazminat almak ve “Büyük Ermenistan” hayalini gerçekleştirmekti. Bir dönem Yunan ve Suriye istihbarat birimlerinden eğitim ve lojistik yardımlar almıştır.

1970‑80’li yıllarda özellikle Türk hedeflerine yönelik saldırılar düzenleyen ASALA, aynı zamanda Madrid’de Trans World Airlines ve Los Angeles’ta Air Canada ofislerini bombaladı. 1979’dan itibaren eylem sayısı artarak 21 ülkedeki 38 şehirde 110 saldırı (39 silahlı, 70 bombalı, 1 işgal) gerçekleştirdi. Bu saldırılarda 42 Türk diplomat, 4 yabancı uyruklu kişi hayatını kaybetti; 15 Türk ve 66 yabancı yaralandı. Türkiye içinde ilk saldırı, 7 Ağustos 1982’de Ankara Esenboğa Havalimanı’nda gerçekleşti; 9 ölü, 72 yaralı meydana geldi.

Kaynaklara göre, 1968’den itibaren ASALA 84 olayda 299 kişiyi yaralamış ve 46’sını öldürmüştür. Paris’te Türk Hava Yollarını bombalayan üyeler 30 ay hapis cezası alırken, 1983 Temmuz’unda Orly Havalimanı’nda düzenlenen saldırıda 8 ölü, 52 yaralı oluştu. Örgüt, milliyetçi hedeflerinin yanı sıra İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA), PKK/Kongra‑Gel/KADEK ve Italian Red Brigades gibi uluslararası silahlı gruplarla da işbirliği yaptı.