Çumra

Kurtuluş Savaşı dönemi

Millî mücadelede Konya Ayaklanmasını çıkartan Delibaş Mehmet, burada da isyan girişimine bulunmuştur ancak burada idam edilmiştir.

Kuruluşu

Belli bir döneme kadar Çumra deyince bugünkü İçeriçumra Mahallesi akla gelmekte idi.[1] Bugün Çumra ilçesi olarak bilinen yerleşimde yalnızca tren istasyonu ve çevresinde birkaç ev bulunuyordu. M. Kemal Atatürk trenle Adana'ya giderken bu istasyonda verdiği mola esnasında Çumra istasyonundan etrafı seyredip sulama tesis ve lojmanlarını gördükten sonra; "Bu şirin beldeyi geliştirmek, buraya önem vermek lazımdır. Çumra ilçe olmaya layıktır." demiştir. Atatürk'ün emri ile 26 Haziran 1926 yılında, 30 Mayıs 1926 tarihli 404 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, 877 sayılı kanunla Çumra İlçe merkezi haline getirilmiştir. Belli bir dönem idârî binaların bazıları bugünkü İçeriçumra Mahallesi'nde bazılarıysa bugünkü Çumra ilçe merkezinde yer alıyordu. Bu durum 1950-1960'lı yıllara kadar devam etmiştir. “İçeri Çumra – Çumra” ayrımı tek bir günde alınmış resmî bir karardan ziyade, yerleşimin büyümesiyle oluşmuş fiilî bir ayrımdır. 1936 yılında Balkanlardan Anadolu'ya gelen 300 göçmen ailesi Çumra'ya yerleşmiştir. Çumra'ya yerleşen göçmen ailelerinin önceden Avrupa'ya 'Karaman ve Konya'dan' göç ettiği de bilinmektedir.

1936 ve 1950 yıllarında Balkanlardan gelen soydaşlarımızın yanı sıra son yıllarda Hadim, Bozkır, Ermenek gibi ilçe ve köylerden Çumra'ya olan göçler ilçe nüfusunu hızla artırmıştır.

1961 yılında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan MÖ 8000 yıllarına tarihlenen Çatalhöyük ören yeri ile Çumra'nın tarihi 9000 yıl öncesine dayanmaktadır. Çatalhöyük'ten başka Çumra ve çevresinde Neolitik devirden kalma birçok Höyük mevcuttur. Çumra merkezde bulunan Sırçalıhöyük ve farklı mahallelerinde bulunan Seyithanhöyüğü, Karahöyük, Karkın hüyüğü, Dedemoğlu hüyüğü, İçeriçumra hüyüğü, Alibeyhöyüğü, Abditoluhöyüğü, Üçhöyük bunlardan bazılarıdır.

Rivayetlere göre; Yavuz Sultan Selim, Mısır Seferi'ne giderken Çumra üzerinden geçmiş. O zamanlar bölge bataklık halindeymiş. Yavuz, askerlerine paçalarınızı çemreleyin emrini vermiş. Çemre kelimesi zamanla değişerek bu bölgeye isim olmuştur.

Apasaraycık Obruğu

Apasaraycık mahallesinin 2 km güney batısındaki obruktur.

Gökhüyük (Tımraş) Obruğu

Gökhüyük mahallesinin hemen yanındaki obruktur.

Hüyükler

Çumra ve çevresindeki tepeler:

• Sırçalı Hüyük
• Seyithan Höyüğü
• Karahüyük
• Karkın Höyüğü
• Dedemoğlu Höyüğü
• İçeriçumra Höyüğü
• Alibeyhüyüğü
• Çatalhöyük
• Küçükköy Höyüğü
• Abditolu Höyüğü
• Üçhüyük mahallesinde bulunan üç adet hüyük

Nüfus

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Notlar