Elazığ

Elazığ, Doğu Anadolu’nun Yukarı Fırat Bölgesi’nde konumlanmış, Türkiye’nin Elazığ ilinin merkezi olan ve tarih sahnesine M.Ö. 4000’li yıllarda Harput adlı bir kent olarak çıkmış bir yerleşim birimidir. Bölge, uzun yıllar Harput adıyla anılmış ve Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında Türklerin hâkimiyetine geçmiştir. 1085 yılında Büyük Selçuklu’ya bağlı Çubukoğulları Beyliği, ardından 1110’da Artukoğulları Beyliği ve bağımsız Harput Artukluları gibi farklı yönetimler bölgeyi kontrol etmiştir. Moğolların 1230’da eline geçen Harput, kısa bir süre sonra 1234’te Anadolu Selçuklu İmparatorluğu’nun hâkimiyetine girmiş, 1507’de Safevi Devleti, 1514’te ise Çaldıran Savaşı’nın ardından Osmanlı egemenliğine geçmiştir. 1834’te bugünkü yerleşim yerine taşınan il, 1862’de Sultan Abdülaziz’in beşinci yıl dönümünde “Ma’mûretü’l‑Azîz Vilayeti” adı almış, ancak zor telaffuzu nedeniyle halk arasında kısaca El‑Azîz olarak anılmış ve 1937’de resmi olarak Elazığ ismiyle kayıtlara geçmiştir.

Yüzölçümü 9.153 km² olan Elazığ, Türkiye’nin %1,2’sini kapsamaktadır; doğuda Bingöl, kuzeyde Keban Barajı üzerinden Tunceli, batı ve güneybatıda Karakaya Barajı çevresinde Malatya ve güneyde Diyarbakır illeriyle komşudur. İl, deniz seviyesinden ortalama 1.067 metre yükseklikte yer alır ve merkez ilçe dahil 11 ilçe, 537 köy ve 709 mezra ile oluşur.

Geçmişte karasal iklimin hâkim olduğu Elazığ, barajların oluşturduğu su kaynakları sayesinde ikliminde ılımanlaşma yaşamıştır. Artık kışlar, eskiden görülen yoğun kar yağışları ve aşırı soğuk yerine daha ılımlı geçmekte, bölge genelinde iklim koşulları daha ılımlı bir hâl almıştır.

Ekonomik açıdan Elazığ, sanayi, tarım ve ticarete dayalı bir yapı sergiler. Keban Barajı’nın inşası sonrası tarıma elverişli bazı araziler su altında kalmış ve bu durum, sanayinin gelişimini hızlandırmıştır. Gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık %30’u sanayi, %10’u ticaret ve %25’i tarım sektöründen elde edilirken, yer altı ve yer üstü kaynaklarının zenginliği bölgeye ek bir potansiyel sunar. Tarımda alan sınırlı olsa da, verimli ovalarda buğday, arpa, pirinç, şeker pancarı, tütün ve fasulye gibi ürünler yoğun olarak yetiştirilmektedir.