Enver Altaylı
Türk Sovyetolog ve istihbarat personeli
Enver Altaylı, 1 Kasım 1944 tarihinde Adana'nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla ortaya çıkan yeni Orta Asya cumhuriyetlerinin oluşumunda önemli bir rol üstlendiği bilinen Altaylı, kariyerinde hem istihbarat alanında hem de siyasette çeşitli görevlerde bulundu.
Gençlik yıllarında askerî lise eğitimi alan Altaylı, 1962 yılında Talat Aydemir'in darbe girişimine katıldığı gerekçesiyle tutuklandı ve Harp Okulu'ndan atıldı. Bu dönemden sonra Millî İstihbarat Teşkilatı'nda çalışmaya başladı; önce CIA bağlantılı Ruzi Nazar'ın önerisiyle, ardından Alparslan Türkeş'in referansıyla MİT'e dahil oldu. 1968 yılında eğitim amacıyla gönderildiği Almanya'da Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa üzerine uzmanlaştı.
1974'te MİT'ten ayrılan Altaylı, Milliyetçi Hareket Partisi'nin Almanya'daki yapılanmasını yönetti ve partinin yayın organı olan Hergün gazetesini çıkardı. 12 Eylül Darbesi sonrasında hakkında çıkarılan tutuklama kararından kaçmak zorunda kalan Altaylı, Almanya vatandaşlığına geçerek Özbekistan'a gitti. Aynı dönemde Turgut Özal ve Süleyman Demirel'e de Orta Asya ve Sovyetler Birliği konularında danışmanlık yaptı. Doğu Almanya'nın gizli istihbarat örgütü Stasi'nin arşivlerine göre, NATO ülkelerinin istihbarat birimleriyle de ilişkili olduğu iddia edildi.
2017 yılında Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ) soruşturması kapsamında gözaltına alınan Altaylı, yargılama sürecinde "örgüt üyeliği", "casusluk" ve devlet sırlarını yabancı unsurlarla paylaşmak gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya kaldı. Dava sürecinde tanık olarak dinlenen Ümit Özdağ, Altaylı'nın siyasi partiler yerine sokak eylemlerine yönelik tavsiyelerini aktardı. 8 Kasım 2021 tarihinde sonuçlanan dava sonunda Altaylı'ya "askeri ve siyasi casusluk" suçundan 13 yıl 4 ay, "FETÖ üyeliği" suçundan 10 yıl olmak üzere toplam 23 yıl 4 ay hapis cezası verildi.
Necip Hablemitoğlu cinayetiyle ilgili iddianamede, suikastın planlayıcılarından biri olmakla suçlanan Altaylı'nın, Siemens firmasına Genelkurmay Başkanlığı ihalesinde destek sağladıktan sonra elde ettiği yaklaşık 900 bin dolarlık komisyonun bir kısmını suikastı gerçekleştiren gruba aktardığı öne sürüldü. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Altaylı, ayrıca Doğu Avrupa hukuku ve Sovyet çalışmaları üzerine Köln Üniversitesi'nde eğitim aldı.