Ezel Akay, 20 Ocak 1961 tarihinde, Kastamonu'da dünyaya geldi. Abhaz kökenli bir aileye mensup olan Akay'ın babası banka memuru olarak görev yaptığı için çocukluğu farklı şehirlerde geçti. Aynı aileden gelen kardeşlerinden müzisyen Eren Kazım Akay Tarsus'ta, ses mühendisi Ender Akay ise Konya'da doğdu.
Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden makina mühendisi olarak mezun olduktan sonra Amerika'daki Villanova Üniversitesinde tiyatro eğitimi alan Akay, mühendislikten sanat dünyasına adım attı. Reklam metin yazarlığı, tiyatro yönetmenliği ve oyunculuk gibi farklı alanlarda deneyim kazanan sanatçı, sonrasında film prodüksiyonuna yöneldi.
İFR'nin kurucu ortağı olan Akay, yüzlerce reklam filminin yanı sıra birçok önemli sinema projesinde yer aldı. 1996 yılında yapımcılığını üstlendiği "Tabutta Rövaşata", yurt içi ve yurt dışı festivallerde elde ettiği sayısız ödülle Türkiye sinemasının en başarılı yapımlarından biri oldu. Ardından genel yapım sorumlusu olarak katkıda bulunduğu "Güneşe Yolculuk" ve yapımcılığını üstlendiği "Şellale" gibi filmler de uluslararası arenada dikkat çekti.
Sinema yönetmenliği kariyerine 2004 yılında "Neredesin Firuze" filmiyle başladı. Bu çıkışın ardından 2006'da "Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?" ve 2009'da "7 Kocalı Hürmüz" gibi unutulmaz filmlere imza attı. Aynı zamanda 2007 yılında Haldun Çubukçu ile birlikte kaleme aldığı "Yargu" adlı tarihî kurgu romanı, Anadolu Orta Çağı üçlemesinin ilk kitabı olarak okuyucuyla buluştu. Sanatçı, 2010 yılında İFR'deki ortaklığını sonlandırarak bağımsız çalışmalarına devam etti.
