Ahmet Mümtaz Taylan
Türk oyuncu
Ahmet Mümtaz Taylan, 12 Eylül 1965'te Ankara'da dünyaya geldi. Babası Arnavut, annesi Çerkes kökenli olduğundan, çocukluğu maden işletmeciliği yapan babasının işi nedeniyle farklı şehirlerde geçti; ilköğrenimini Isparta'nın Eğirdir ilçesindeki Şarkikaraağaç'ta, orta ve lise eğitimini ise Ankara ve İzmir'deki Karataş Lisesi'nde tamamladı. 15 yaşında Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü'ne kaydoldu, mezun olduktan sonra Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'ne geçti ve 1989'da bu bölümü bitirdi. Öğrencilik yıllarında maden işçiliği, asfalt şantiyelerinde kantarcılık, çiçekçilik ve garsonluk gibi çeşitli işlerde çalıştı.
Mezuniyetinin ardından Devlet Tiyatroları'na katılan Taylan, 18 yıl boyunca oyunculuk, yönetmenlik, sanat yönetmenliği ve genel müdür danışmanlığı gibi görevlerde bulundu. 1989-1993 yılları arasında Diyarbakır Devlet Tiyatrosu'nda, ardından 1993-1994 sezonunda Almanya'da Theater an Der Ruhr'da Roberto Ciulli ile çalıştı ve 1994'ten itibaren Yücel Erten'le pek çok projede yer aldı. Ankara Devlet Tiyatrosu'na döndükten sonra Devlet Tiyatroları Sanatçıları Derneği'nin (DETİS) kurucu üyelerinden biri olarak ilk genel başkanlık görevini üstlendi; 2006'da Devlet Tiyatroları'ndan istifa etti. 2000'den itibaren sadece yönetmenlik yapan sanatçı, Eskişehir Belediye Tiyatrosu'nda sahnelediği Bilgesu Erenus'un “Misafir” oyunu ile 2002 İsmet Küntay En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazandı.
1996'dan beri televizyon ve sinema projelerinde yer alan Taylan, “Kurşun Yarası”, “Çapkın”, “Ezo Gelin” gibi dizilerin yanı sıra “Leyla ile Mecnun”da İskender karakteriyle geniş kitlelerin tanıdığı bir isim oldu; aynı kadroyla “Ben de Özledim” adlı absürt komedi dizisinde de performans sergiledi. Sinema kariyerinde Ömer Vargı’nın “İnşaat” (2004) filmindeki rolüyle 36. Sinema Yazarları Derneği En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu adaylığı, İnan Temelkuran’ın “Made in Europe” (2007) filmindeki başarısıyla 15. Altın Koza En İyi Erkek Oyuncu ödülü, Ahmet Haluk Ünal’ın “Saklı Hayatlar” (2011) filmindeki performansıyla Rusya‑Tataristan 8. Uluslararası Kazan Müslüman Film Festivali’nde bir kez daha En İyi Erkek Oyuncu ödülü kazandı. Nuri Bilge Ceylan’ın “Bir Zamanlar Anadolu’da” (2011) filminde Arap Ali, Yılmaz Erdoğan’ın “Kelebeğin Rüyası” (2013) filminde ise rol alarak sinemada da adından söz ettirdi; 2020'de “Gelincik” filmiyle Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu ödülünü elde etti.
2012‑2014 yılları arasında Hürriyet gazetesinde haftalık köşe yazıları kaleme alan Taylan, Gezi Parkı protestoları sırasında cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere davet edilen 11 kişilik heyette yer aldı ve farklı kesimlerden davetlilerle bir araya gelerek toplumsal gerilimi azaltma çabalarına katkı sağladı.