Finike

Antalya’nın batı kıyısında konumlanan Finike, doğusunda Kumluca, kuzeyinde Elmalı, kuzeybatısında Kaş ve batısında Demre ilçeleriyle komşudur. İlçenin yüzölçümü 768 km² olup, deniz seviyesinden ortalama yüksekliği sadece 3 metredir.

Finike’nin kökeni, M.Ö. 500’lü yıllara dayanan bir liman kenti olarak Fenikeliler tarafından kurulan Phoenicus’a kadar uzanır. Antik Likya bölgesinde, Teke Yarımadası’nın kuzey kıyısında yer alan bu yerleşim, M.Ö. 3. bin yıldan beri insan faaliyetlerine tanıklık etmiştir; ancak arkeolojik buluntular, M.Ö. 2. bin yıl öncesine dair bir kent kalıntısı ortaya koymamaktadır. İlk liman alanı, günümüzde İskele Mahallesi olarak bilinen yerde bulunur; burada akıcı ve debili Acıçay Deresi, liman işlevi görerek mahalleye “İskele” adını kazandırmıştır. “Phoinikos” kelimesi Yunanca’da “kızıl renkli at” ya da “kızıl renkli davar sürüsü” anlamına geldiği için, bu isimle bölgedeki hayvan varlığına atıfta bulunulduğu ve yerleşimin bir Yunan kolonisi olabileceği düşünülür; arkeolojik kanıtlar da bu görüşü destekler.

Finike merkezinde hâlâ görülen en önemli kalıntılar arasında Helenistik döneme ait, alt kısmı Roma, üst kısmı Bizans dönemine uzanan sur kalıntıları yer alır. Atatürk Parkı’nın karşısındaki kule, bu üç dönemin mimarisini yansıtan bir örnek olarak öne çıkar. Ayrıca, Devlet Hastanesi’nin karşısındaki falezin kuzeyinde birkaç kaya mezarı ve eski cezaevi yakınındaki kaya mezarı da bölgenin arkeolojik değerini artırır. “Finike” adı, Cumhuriyet’in ilanından sonra 1937’de İçişleri Bakanlığı’nın yayımladığı vilayetler tüzüğüyle, Türkçeleştirme politikası kapsamında “Fenike”den değiştirilmiştir.

Günümüzde ilçenin ekonomisi büyük ölçüde iç turizm ve tarıma dayanır. Tarımsal üretimde öne çıkan ürünler portakal ve mandalinadır. Portakalın 1960’ların sonunda Kıbrıslı Rumlar ve Yahudi denizciler tarafından bölgeye getirildiği, ardından yetiştiriciliğin başladığı Prof. Ahmet Kırgıç’ın 2011 tarihli çalışmasında belirtilir. Ancak, Akdeniz Üniversitesi Gıda Teknolojileri Enstitüsü’nün 2013 araştırması, topraklardaki hızlı kil oranı artışı nedeniyle portakal üretiminin 2035 yılına kadar tamamen sona erebileceğini öngörmektedir.