Gazipaşa

Gazipaşa, Antalya iline bağlı ve Akdeniz Bölgesi’nin en doğu ucunda yer alan bir ilçedir. İl merkezine yaklaşık 180 kilometre uzaklıkta bulunur; batısında Alanya, kuzeyinde Sarıveliler, doğusunda ise Anamur ilçeleri yer alırken güneyinde geniş bir Akdeniz kıyısı vardır. İlçe, 1 111 km² bir alana yayılmıştır ve deniz seviyesinden ortalama 19 metre yüksekliktedir. 2022 yılı TÜİK verilerine göre nüfusu 53 702 kişidir. Gazipaşa’nın belediyesi, Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde hizmet verir ve şehir merkezine 3 kilometre mesafede bulunan Alanya Gazipaşa Havalimanı 2012 yılında faaliyete girmiştir.

Bu bölgenin tarih sahnesine çıkışı, M.Ö. 2000’li yıllara kadar uzanır. Hititlerin bir kolu olan Luviler, Kizzuvatna (Çukurova) ve Arzava (Antalya) bölgelerinde yaşamışlardır; Gazipaşa da bu kültürün etkisi altındaydı. Bölgedeki arkeolojik kalıntılar, özellikle Karatepe civarındaki aslan figürleri, bu döneme ait izleri doğrulamaktadır.

M.Ö. 628 civarında, Kilikya kıyılarında Selinus adıyla bir liman kenti kurulmuştur. Şehir, Hacımusa (Kestros) Çayı’nın iki yakasını kontrol eder ve o dönemin ticaret ağlarıyla, Mısır gibi uzak bölgelerle deniz ticareti yapardı. Yunan hâkimiyetinden M.Ö. 197’de Roma’ya geçen Selinus, Roma İmparatorluğu döneminde de önemli bir liman olarak varlığını sürdürdü. Roma Kralı Trajanus’un bir hastalığı nedeniyle burada konaklaması ve sonrasında burada ölmesi, kente Roma bağlarını pekiştirmiştir.

Bizans döneminde bölge, 6. yüzyıldan itibaren Bizans kontrolüne geçti; 12. yüzyılın ilk yarısında ise Kilikya Ermeni Krallığı’nın sınırları içine dahil oldu. Selinus, daha sonra Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat’ın 1221’de Alanya’yı fethetmesiyle Selinti adıyla anılmaya başladı. Selçuklu hakimiyeti kısa sürse de, 1243’te İlhanlıların zaferi sonrası Ermeniler bölgeyi yeniden ele geçirdi ve 1275 yılına kadar Karamanoğullarının egemenliğine girdi. 1270’lerde Moğolların Anadolu’yu işgali sırasında ise Selinti, Anadolu Selçuklu Devleti sınırları içinde yer alıyordu.